
Các vở diễn trong dự án “Tiếng nói trẻ thơ” hướng đến giáo dục đạo đức, hành vi cho thiếu nhi từ những hành động nhỏ nhất. (Ảnh: Hoàng Duẩn)
(Thanhuytphcm.vn) - Từng nhiều năm phụ trách chương trình “Tiếng nói trẻ thơ - Chidren’s voice” – chương trình sân khấu dành cho trẻ em thiệt thòi ở các quốc gia: Ấn Độ, Bangladesh, Trung Quốc, Lào và Việt Nam do Quỹ Hợp tác và Phát triển quốc tế Thụy Điển (Sida) thông qua văn phòng Hiệp hội Sân khấu Quốc tế tại Thụy Điển (ITI) tài trợ, Thạc sĩ - Đạo diễn Hoàng Duẩn (Đại học Văn hóa TPHCM), người luôn tâm huyết xây dựng một nền sân khấu giáo dục phục vụ thiếu nhi cho biết, anh rất quan tâm đến định hướng “xây dựng môi trường văn hóa để con người phát triển toàn diện” được đề cập trong Dự thảo Báo cáo chính trị Đại hội Đại biểu Đảng bộ TPHCM lần thứ X, nhiệm kỳ 2015-2020.
Đạo diễn Hoàng Duẩn cho rằng, để “con người phát triển toàn diện” phải tạo được nền tảng văn hóa, nhân cách bền vững và bao giờ cũng phải bắt đầu từ trẻ thơ – lứa tuổi dễ tác động, uốn nắn trong việc định hình nhân cách. Hiện nay, công tác chăm lo cho thiếu nhi TPHCM đang ngày càng được quan tâm và thực hiện khá tốt. Tuy nhiên, hoạt động văn hóa, nghệ thuật phục vụ đời sống tinh thần cho thiếu nhi TP vẫn còn rất thiếu: văn học thiếu nhi chưa phát triển; chương trình truyền hình thiếu nhi ít và chất lượng không cao; mảng phim ảnh đề tài học đường trống vắng; sân khấu thiếu nhi chỉ hoạt động thời vụ… “Văn hóa, nghệ thuật là phương tiện giáo dục con người hiệu quả nhất. Vì thế, trong “tập trung đầu tư xây dựng một số công trình văn hóa tiêu biểu, mang tầm vóc khu vực, tương xứng với lịch sử, vai trò, vị trí của một đô thị đặc biệt” mà Dự thảo nêu ra, nên chăng có một Nhà hát thiếu nhi?”, đạo diễn Hoàng Duẩn đề xuất.
Đạo diễn Hoàng Duẩn cho biết, tại Thụy Điển, một đất nước có 9 triệu dân với gần 200 nhà hát, trong đó có đến 140 nhà hát từ trung ương đến địa phương và các nhóm sân khấu chuyên biểu diễn cho thiếu nhi. Đặc biệt, có Nhà hát lưu động quốc gia chỉ có nhiệm vụ đi khắp nơi biểu diễn, lịch diễn có trước cả năm. Sân khấu thiếu nhi ở đây rất đa dạng từ kịch nói, múa rối, kịch câm, ca nhạc, xiếc và những vở nhạc kịch dành cho trẻ em. Kinh phí hoạt động của các nhà hát dành cho trẻ em một phần do nhà nước tài trợ, một phần do hoạt động tự thu. Tùy theo quy mô nhà hát mang tầm quốc gia, địa phương hay của các nhóm tự lập mà số kinh phí nhà nước tài trợ chiếm từ 45 đến 90%, cao nhất là các nhà hát mang tầm quốc gia.
Với TPHCM, theo đạo diễn Hoàng Duẩn, Nhà hát Thiếu nhi được đề xuất đầu tư xây dựng sẽ là một công trình phức hợp với chủ thể là: sân khấu biểu diễn hiện đại, tiên tiến đảm bảo điều kiện kỹ thuật dàn dựng những đại cảnh biến ảo, hấp dẫn các em nhỏ không thua gì rạp phim. Xung quanh có cụm liên hoàn gồm: công viên thiếu nhi với nhiều trò chơi, khoảng không vận động ngoài trời; thư viện thiếu nhi; bảo tàng lịch sử - văn hóa; khu vực làng văn hóa dân tộc giới thiệu những đặc trưng văn hóa của cộng đồng dân tộc đang sinh sống tại TPHCM; triển lãm các loại hình nghệ thuật dân tộc (con rối, mặt nạ tuồng, trang phục cải lương, nhạc cụ dân tộc…). Tóm lại, có thể tìm ở đây tất cả những hoạt động phục vụ vui chơi lẫn giáo dục nhân cách, thẩm mỹ, kiến thức, trí lực, thể lực cho thiếu nhi. Tất cả phải được thiết kế, sắp xếp, trình bày khoa học, sinh động, hấp dẫn, phù hợp với tâm lý tiếp nhận cũng như khơi gợi được trí tưởng tượng, hứng thú cho thiếu nhi. Về nội dung biểu diễn, Nhà hát sẽ thực hiện những vở diễn mang tính chất giáo dục về truyền thống, văn hóa, đạo đức, nhân cách, lối sống, ứng xử, thậm chí ứng phó với những vấn đề xã hội hiện nay, như: ô nhiễm môi trường, an toàn giao thông, bạo lực nhà trường, bạo lực gia đình, tâm sinh lý tuổi mới lớn... Nhà hát phải tổ chức được nhiều vở diễn, nhiều hoạt động phục vụ đa dạng đối tượng, lứa tuổi thiếu nhi. Bên cạnh những vở diễn quy mô bán vé doanh thu phải có chương trình lưu diễn miễn phí trường học, các địa bàn dân cư sao cho mọi thiếu nhi TP đều được tiếp cận những vở diễn giáo dục có giá trị nghệ thuật – để làm được điều này nhất thiết phải có sự kết hợp giữa ngành văn hóa và ngành giáo dục.
“Đến Nhà hát, sau khi tham quan một vòng các bảo tàng, triển lãm, các em sẽ vào sân khấu xem một vở diễn hay, mang tính giáo dục về một vấn đề thiết thân trong cuộc sống hàng ngày. Trong khi chờ đợi con em xem kịch, các bậc phụ huynh cũng có thể tham quan bảo tàng, triển lãm, đọc sách, được tư vấn về giáo dục trẻ con… Nếu làm được một công trình như thế thì đấy không chỉ là công trình tiêu biểu của TPHCM mà thực sự mang tầm quốc tế”, đạo diễn Hoàng Duẩn khẳng định.
Ngọc Tuyết (ghi)
* Cần quan tâm xây dựng nhà ở cho công nhân
* Cần tập trung đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao
* Thể thao thành tích cao tại TPHCM: Cần xác định động lực
* Văn minh trong các khu chung cư cần được cải thiện
* Cần định hướng phát triển đô thị hợp lý hơn
* Xây dựng con người Thành phố mang tên Bác Hồ phát triển toàn diện
* Để văn kiện thực sự là "ngọn cờ trí tuệ" dẫn đường 5 năm tới
* Cần thực hiện tốt cơ chế đặt hàng và khoán đề tài nghiên cứu cho các nhà khoa học
* Nghĩa tình - nét đặc sắc của thành phố mang tên Bác
* Xây dựng hình ảnh TPHCM - một đô thị sống động
* Xây dựng các mô hình giáo dục kỹ năng sống cho học sinh
* Cần tạo bước đột phá trong cải cách hành chính
* Thể hiện tầm cao trí tuệ, đổi mới tư duy trong công tác xây dựng Đảng
* Thay đổi tư duy về vùng lãnh thổ bằng tư duy kinh tế
* Vai trò của cấp ủy Đảng: Tạo cảm hứng sáng tạo cho văn nghệ sĩ
* Chủ động hợp tác, liên kết, phát huy thế mạnh vùng
* Nâng cao vai trò của HĐND cấp quận và phường ở TPHCM
* Xây dựng nhà ở xã hội cho thuê để giải quyết nhu cầu nhà ở rất lớn tại TPHCM
* Tạo lập môi trường thuận lợi và bình đẳng cho mọi thành phần kinh tế phát triển