Nhân 110 năm Ngày sinh Đồng chí Phạm Văn Chiêu (16/6/1907 - 16/6/2017), nhằm khẳng định công lao và tôn vinh những cống hiến của Đồng chí Phạm Văn Chiêu đối với cách mạng miền Nam, với Đảng bộ và Nhân dân Gia Định - thành phố Hồ Chí Minh; đồng thời, tôn vinh những phẩm chất cách mạng cao đẹp mà đồng chí đã suốt đời rèn luyện và gìn giữ; Ban Thường vụ Thành ủy xây dựng kế hoạch tổ chức Tọa đàm khoa học với chủ đề “Đồng chí Phạm Văn Chiêu với Đảng bộ và Nhân dân Gia Định - thành phố Hồ Chí Minh”.

Sau thời gian chuẩn bị, Ban Tổ chức Tọa đàm rất trân trọng và vui mừng khi nhận được gần 80 bài tham luận có chất lượng, các phát biểu trực tiếp tại Tọa đàm của các đồng chí nguyên là lãnh đạo các cơ quan Trung ương; các đồng chí lão thành cách mạng, lãnh đạo thành phố qua các thời kỳ; các nhà khoa học, nhà nghiên cứu; các nhà hoạt động thực tiễn, các bạn chiến đấu thân thiết,… Với tinh thần khoa học, khách quan, các tác giả đã dành nhiều tình cảm sâu sắc, kính trọng đối với Đồng chí Phạm Văn Chiêu. Từ những vai trò, vị trí, góc độ khác nhau, các bài viết đã phản ánh rất phong phú, sinh động về thân thế, sự nghiệp, những cống hiến trong cuộc đời chiến đấu vì lý tưởng cộng sản, vì độc lập dân tộc, thống nhất Tổ quốc; vì ấm no hạnh phúc của nhân dân; qua đó, khẳng định và tôn vinh những cống hiến của đồng chí, đặc biệt là học tập, vận dụng vào sự nghiệp xây dựng, bảo vệ và phát triển thành phố, xứng đáng là thành phố vinh dự được mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Tại Tọa đàm này, chúng ta đã được đọc, được nghe nhiều tham luận và ý kiến phát biểu đánh giá sâu sắc, trung thực, khách quan và toàn diện; có giá trị cả về lý luận lẫn thực tiễn, xoay quanh cuộc đời, sự nghiệp, những đóng góp to lớn, cũng như những phẩm chất cách mạng của Đồng chí Phạm Văn Chiêu, trong đó tập trung vào các nhóm nội dung chính sau:

Thứ nhất, Đồng chí Phạm Văn Chiêu, với sự tận tụy và sáng tạo trong tổ chức chỉ đạo thực tiễn, đã góp phần lãnh đạo cách mạng, đưa cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp trên địa bàn Gia Định đến thắng lợi.

Các tham luận đã khẳng định, Đồng chí Phạm Văn Chiêu là nhà giáo, trí thức yêu nước, trưởng thành qua thực tiễn lao tù, phong trào cách mạng sôi nổi của dân tộc; là một cán bộ tiền bối của Đảng, có thời gian hoạt động tại Gia Định, miền Nam trên nhiều lĩnh vực; trải qua cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp ở miền Nam; 13 năm cống hiến cho sự nghiệp xây dựng, củng cố vững chắc miền Bắc -  hậu phương lớn cho cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ ở miền Nam; Đồng chí Phạm Văn Chiêu đã phấn đấu, trưởng thành, giữ những cương vị quan trọng, đóng góp công sức, trí tuệ to lớn cho Đảng, cho sự nghiệp đấu tranh vì độc lập, tự do, thống nhất đất nước.

Nhiều bài viết đã phân tích làm rõ cuộc đời hoạt động của Đồng chí Phạm Văn Chiêu, những dấu ấn không thể phai mờ với Đảng bộ và nhân dân tỉnh Gia Định.

Dấu ấn đầu tiên, có ý nghĩa như một lần “mở đường” cho một hành trình đấu tranh cách mạng của đồng chí chính là việc năm 1942, đồng chí bị thực dân Pháp bắt giam bởi hoạt động truyền bá tư tưởng tiến bộ, yêu nước cho nhiều lớp học trò ở trường học. Chính nhà tù của thực dân Pháp lại góp phần tạo nên một người cộng sản Phạm Văn Chiêu, vì những năm tháng tù đày đó, Đồng chí được tiếp xúc với nhiều chiến sĩ cách mạng, tiếp thu Chủ nghĩa Mác - Lê nin và lý tưởng cộng sản. Đồng chí là một điển hình của hiện tượng cộng sản hóa trí thức lúc đó, lúc vào tù là nhà trí thức yêu nước (1942), lúc ra tù là người trí thức cộng sản.

Từ sự mở đầu đánh dấu sự phát triển về nhận thức, cùng với thời gian, Đồng chí đã trở thành người cộng sản kiên cường, đi đầu trong hoạt động chống thực dân đế quốc ở Nam Bộ.

Dấu ấn thứ hai, có lẽ được các đồng chí dự Tọa đàm hôm nay thống nhất cao, đó là Tổ chức nhân dân tiến hành kháng chiến, đề xuất xây dựng căn cứ địa kháng chiến; Đồng chí Phạm Văn Chiêu từ một đảng viên mới vào Đảng, tham gia ngay vào cuộc Tổng khởi nghĩa giành chính quyền ở Gia Định, Đồng chí cùng nhân dân Gia Định bước vào cuộc kháng chiến với tư cách người đứng đầu chính quyền cách mạng. Bước vào cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, một cuộc kháng chiến vĩ đại, các đồng chí cán bộ, đảng viên từ lãnh đạo cấp tỉnh đến huyện, xã ở Gia Định (và xét ở phạm vi rộng hơn là hầu hết trên cả nước) còn hiểu rất ít về chiến tranh nhân dân. Để tiếp tục và phát triển chiến tranh nhân dân, là người đứng đầu Ủy ban Kháng chiến Hành chính, Đồng chí Phạm Văn Chiêu khởi xướng và tổ chức, chỉ đạo hoạt động của các căn cứ kháng chiến. Với chủ trương đó, Đồng chí Phạm Văn Chiêu cùng lãnh đạo tỉnh đã chỉ đạo xây dựng một loạt căn cứ kháng chiến trong tỉnh. Nổi bật là chiến khu An Phú Đông, ngay sau khi được Tỉnh ủy chọn làm căn cứ kháng chiến, nhân dân An Phú Đông đã lập các trạm tiếp đón cơ quan kháng chiến, cán bộ và nhân dân Gia Định, Sài Gòn di chuyển về. Đồng thời xây dựng hệ thống vật cản phòng thủ trên mặt đất và đào hầm bí mật chìm dưới nước, tổ chức tuần tra canh gác và xây dựng công sự chiến đấu,… An Phú Đông trở thành nơi phát đi những chủ trương chỉ đạo kháng chiến của Tỉnh ủy Gia Định, của Tổng Công đoàn Nam bộ; nơi đặt tòa soạn và phát hành Báo Cảm Tử, Chống xâm lăng; nơi sửa chữa vũ khí và sản xuất đạn nhồi lại cùng các loại vũ khí thô sơ khác; nơi xuất phát của các đơn vị vũ trang đột nhập tập kích địch trong thành phố.

Thực tiễn chiến đấu của các căn cứ, nhất là của An Phú Đông, đã cho thấy các căn cứ này đã phát huy vai trò của nó đối với cuộc kháng chiến của Gia Định và có tác động như một điển hình, góp những kinh nghiệm quý cho công cuộc kháng chiến của cả nước trong chống Pháp và chống Mỹ, cứu nước sau này.

Một dấu ấn quan trọng của Đồng chí Phạm Văn Chiêu, được một số tham luận phân tích, đó là sự quan tâm và chỉ đạo công việc tổ chức và xây dựng chính quyền cách mạng từ tỉnh tới huyện, xã; tổ chức sản xuất, bảo đảm đời sống của nhân dân; in và phát hành công trái kháng chiến, tổ chức vận động và tiếp nhận sự đóng góp kinh tế, lương thực, vũ khí từ Sài Gòn; xây dựng và phát triển văn hóa kháng chiến,… Trong lúc nhân dân Gia Định đang tiến hành cuộc chiến tranh quyết liệt chống thực dân Pháp, một vấn đề đặt ra cấp bách không kém đó là chống nạn mù chữ, xây dựng đời sống văn hóa mới cho nhân dân. Đồng chí đề xuất phương châm chống nạn mù chữ với Tỉnh ủy Gia Định là: chống có trọng điểm và song song với mở rộng diện, lấy điểm làm vệt dầu loang; công tác chống nạn mù chữ cũng không kém phần khó khăn gian khổ như các công tác kháng chiến khác; phải tiến hành một cách kiên trì và liên tục mới thành công. Trên cơ sở đó, Tỉnh ủy Gia Định đã chọn xã Quới Xuân của huyện Gò Vấp, chiến khu An Phú Đông (nay là phường Thạnh Xuân, quận 12) làm thí điểm đầu tiên trong công tác xóa nạn mù chữ cho nhân dân. Nhờ chủ trương đúng đắn, cách làm phù hợp, phong trào chống giặc dốt, xóa nạn mù chữ ở Gia Định đã có nhiều thành công. Năm 1948, xã Quới Xuân được công nhận là xã xóa nạn mù chữ đầu tiên trên cả Nam Bộ; cũng là xã đầu tiên (có lẽ là xã duy nhất) trong toàn quốc vinh dự được Bác Hồ gửi điện khen ngày 21/6/1948. Bức điện viết: “Tôi có lời khen đồng bào xã Quới Xuân đã thanh toán nạn mù chữ và mong các xã khác cố gắng bắt chước xã Quới Xuân”. Bên cạnh Quới Xuân, nhiều xã thí điểm khác cũng đạt nhiều thành công. Đến cuối năm 1948, trên 70% nhân dân trong tỉnh Gia Định đã thoát nạn mù chữ. Gia Định trở thành tỉnh “đầu tàu” ở Nam Bộ trong phong trào thanh toán nạn mù chữ.

Ở khía cạnh khác cũng được một số tham luận đề cập, đó là vai trò Tham gia lãnh đạo củng cố khối đại đoàn kết toàn dân, thống nhất tổ chức Đảng, kiện toàn hệ thống chính quyền kháng chiến, trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược. Trên cương vị là Tỉnh ủy viên Tỉnh ủy Gia Định, sau đó là Bí thư Tỉnh ủy Gia Định, Đồng chí Phạm Văn Chiêu đã dành sự quan tâm đặc biệt và có nhiều đóng góp quan trọng đối với công tác xây dựng, củng cố tổ chức cơ sở đảng tỉnh Gia Định. Bởi theo Đồng chí, muốn đánh thắng thực dân Pháp phải xây dựng được lực lượng kháng chiến hùng mạnh về mọi mặt, trong đó đặc biệt là việc xây dựng và phát triển cơ sở đảng trên toàn tỉnh.

Nhưng thực tiễn lịch sử ở Gia Định sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945 là vấn đề nội bộ đảng ở Gia Định không thống nhất. Đó là sự hình thành hai tỉnh ủy: Tỉnh ủy Tiền Phong và Tỉnh ủy Giải Phóng, có chủ trương khác nhau về xây dựng phong trào cũng như cướp chính quyền, có địa bàn hoạt động và hệ thống tổ chức riêng biệt. Đây là một trở ngại lớn trong quá trình lãnh đạo cách mạng ở Gia Định. Trong điều kiện chiến trường Gia Định ác liệt hơn nhiều so với các chiến trường khác ở Nam Bộ, việc xây dựng được hệ thống tổ chức cơ sở đảng chặt chẽ, thông suốt trong toàn tỉnh là một thành tích to lớn của Tỉnh ủy Gia Định, trong đó có đóng góp to lớn của Đồng chí Phạm Văn Chiêu. Đây là một bước tiến lớn trong công tác xây dựng và phát triển Đảng của tỉnh Gia Định.

Kháng chiến - chiến tranh nhân dân của Gia Định, vai trò của căn cứ kháng chiến ở Gia Định, tiếng tăm lừng lẫy của An Phú Đông vang khắp cả nước. Để ghi nhận công lao, ngày 25/4/1949, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký quyết định tặng thưởng Huân chương Độc lập cho Đồng chí Phạm Văn Chiêu với thành tích: “Đã có công giữ vững và phát triển cơ sở kháng chiến tại một địa phương liền sát địch - có thành tích vẻ vang”.

Với những nội dung nêu trên, còn rất nhiều cống hiến của Đồng chí Phạm Văn Chiêu không thể nêu hết trong phạm vi một báo cáo tổng kết; chúng ta có thể thấy rõ được hình ảnh của một chiến sĩ cộng sản tận tụy và sáng tạo trong tổ chức chỉ đạo thực tiễn, đã góp phần lãnh đạo cách mạng, đưa cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp trên địa bàn Gia Định đến thắng lợi.

Đồng chí Tất Thành Cang trao đổi với các đại biểu tại Tọa đàm.

Nhóm nội dung thứ hai, cống hiến của Đồng chí Phạm Văn Chiêu cho sự nghiệp xây dựng đất nước, đặc biệt trên lĩnh vực công tác cán bộ của Đảng nói chung, công tác cán bộ của Bộ Ngoại giao nói riêng.

13 năm cống hiến cho sự nghiệp xây dựng, củng cố vững chắc miền Bắc -  hậu phương lớn cho cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ ở miền Nam; Đồng chí Phạm Văn Chiêu đã phấn đấu, trưởng thành, giữ những cương vị quan trọng, đóng góp công sức, trí tuệ to lớn cho Đảng, cho sự nghiệp đấu tranh vì độc lập, tự do, thống nhất đất nước. Một số tham luận cũng tập trung phân tích, đánh giá giúp Tọa đàm thấy rõ nội dung cống hiến của Đồng chí Phạm Văn Chiêu, nhất là trên lĩnh vực công tác cán bộ ở Bộ Ngoại giao.

Trước yêu cầu phát triển mới, tháng 9/1958, đồng chí được tin tưởng điều động về làm công tác Đảng và công tác tổ chức của Bộ Ngoại giao. Mặc dù công tác ở Vụ này chỉ đúng 3 năm, nhưng đây là những năm tháng đồng chí hoạt động tận tụy, say mê, đóng góp rất quan trọng, có ý nghĩa  bản lề cho ngành ngoại giao non trẻ của đất nước. Trên cương vị công tác được giao, Đồng chí Phạm Văn Chiêu đã nghiên cứu, xây dựng các nguyên tắc lớn về đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, đào tạo về nghiệp vụ ngoại giao, về ngoại ngữ, về nền tảng văn hóa có kế hoạch, lâu dài một cách rất căn cơ. Cán bộ của Bộ Ngoại giao hiện nay rất giỏi vì được tuyển dụng, đào tạo, bồi dưỡng, bố trí công việc phù hợp theo những nguyên tắc mà Đồng chí Phạm Văn Chiêu đã xây dựng gần 60 năm trước khi làm Vụ trưởng Vụ Tổ chức - Cán bộ. Đồng chí cũng luôn luôn trăn trở, suy nghĩ để đề xuất với lãnh đạo Bộ xây dựng một số nguyên tắc lớn để luân chuyển cán bộ phù hợp với năng lực, sở trường, nguyện vọng của từng người, khắc phục được tình trạng chắp vá của bộ máy.

Một dấu ấn đặc biệt trong công tác cán bộ ở Bộ Ngoại giao của Đồng chí Phạm Văn Chiêu được đề cập trong tham luận của Đồng chí Võ Anh Tuấn, nguyên Đại sứ nước ta tại Liên Hiệp quốc. Tham luận nêu rõ “Với tố chất của một người cộng sản năng động, có tư duy sáng tạo, dày dặn “kinh nghiệm trận mạc”, vượt qua biết bao khó khăn, thử thách trong thời chiến, Đồng chí Bảy Chiêu đã có một hiến kế tuyệt vời. Đó là xin Ban Tổ chức Trung ương điều động về Bộ Ngoại giao những cán bộ miền Nam tập kết ra Bắc, là giáo sư, đốc học, đã từng giữ cương vị Chủ tịch hoặc Phó Chủ tịch Ủy ban Hành chánh Kháng chiến một số tỉnh Nam Bộ. Những người đó vừa có phẩm chất đạo đức tốt, vừa có trình độ học vấn cao, thành thạo ít nhất một ngoại ngữ. Kết quả là chẳng bao lâu sau đó Bộ Ngoại giao có được khá nhiều cán bộ đủ tiêu chuẩn để đảm nhiệm trọng trách Trưởng cơ quan đại diện ngoại giao nước ta với chức danh Đại sứ đặc mệnh toàn quyền, Đại diện thương mại hoặc Tổng lãnh sự”.

Ở một khía cạnh khác, có lẽ ít người biết về giai đoạn 5 năm Đồng chí Phạm Văn Chiêu công tác tại Tổng cục Thống kê cũng được đề cập đến tại Tọa đàm này. Theo tài liệu lưu trữ tại Văn phòng Trung ương Đảng, tháng 11/1963, Thủ tướng Phạm Văn Đồng ký quyết định điều động Đồng chí về Tổng cục Thống kê nhận nhiệm vụ Chánh văn phòng từ tháng 12/1963. Đồng chí đã nhận thức rõ trách nhiệm nên có kế hoạch chấn chỉnh, xây dựng nội quy văn thư - lưu trữ. Đồng chí đề đạt với lãnh đạo Tổng cục về tổ chức, chức năng, nhiệm vụ của Văn phòng, chấn chỉnh lại công tác quản trị.

Trong những năm đế quốc Mỹ đánh phá miền Bắc, công tác phòng không sơ tán được làm quyết liệt để tránh tổn thất, Đồng chí đã chủ động giải quyết tất cả những yêu cầu cần thiết trong phạm vi chức trách được giao. 

Nhóm nội dung thứ ba, là tấm gương sáng, đạo đức mẫu mực và những bài học quý giá được rút ra từ quá trình hoạt động cách mạng của Đồng chí Phạm Văn Chiêu; vận dụng vào sự nghiệp xây dựng, bảo vệ và phát triển thành phố Hồ Chí Minh.

Tham luận của các đồng chí nhận định, suốt cuộc đời rèn luyện, đấu tranh cách mạng giành độc lập dân tộc, là một người truyền đạt kiến thức, dạy dỗ đàn em thân yêu và giữ cương vị cao trong tổ chức Đảng, bộ máy nhà nước Việt Nam, Đồng chí Phạm Văn Chiêu đã đem hết tâm trí và sức lực của mình cho cách mạng và xây dựng đất nước, chính quyền và con người, truyền bá cho các thế hệ sau những tư tưởng tiến bộ về tình yêu quê hương, đất nước, lòng căm thù giặc sâu sắc. Tất cả toát lên một tấm lòng cao thượng, một tấm gương đạo đức cách mạng sáng ngời.

Bài học về tấm gương về nhân cách cao đẹp, tinh thần vượt khó, khát khao học hỏi và truyền đạt kiến thức đến thế hệ trẻ. Từ năm 1936 đến năm 1942, Đồng chí Phạm Văn Chiêu là hiệu trưởng (chức Đốc học) trường Tổng Hóc Môn. Trong suốt 16 năm đi dạy học, thầy Bảy Chiêu không chỉ mang kiến thức truyền đạt cho học trò nghèo mà còn giáo dục học sinh lòng yêu nước, yêu dân tộc, yêu tự do và tranh đấu chống lại áp bức, bóc lột. Chính vì thế mà học trò của thầy Bảy Chiêu ngày càng đông hơn và tên tuổi thầy nổi danh khắp cả vùng. Ở Đồng chí Phạm Văn Chiêu, chúng ta thấy rõ tấm lòng thương yêu học sinh, tinh thần tự học bền bỉ của một nhà giáo yêu nước và ý chí của một nhà cách mạng được soi sáng bởi lý tưởng đương thời hòa quyện vào nhau tạo nên một nhân cách sống cao đẹp.

Nhân cách cao đẹp, tinh thần vượt khó học tập, nâng cao trình độ, hết lòng truyền đạt tri thức tiến bộ cho thế hệ tương lai của Đồng chí Phạm Văn Chiêu là nguồn cảm hứng, là động lực quan trọng cho cán bộ, đảng viên, thế hệ trẻ thành phố Hồ Chí Minh trong quá trình phấn đấu học tập nâng cao trình độ, rèn luyện đạo đức cách mạng.

Bài học về sự cống hiến tận tụy, không ngừng nghỉ dù là lúc còn trên cương vị lãnh đạo hay khi đã về hưu, Đồng chí đều góp tâm sức của mình vào quá trình xây dựng và phát triển đất nước nói chung và thành phố Hồ Chí Minh nói riêng. Dù khi còn đương nhiệm hay khi về hưu, dù là một thầy giáo đứng lớp truyền đạt kiến thức hay một nhà cách mạng kiên trung, ở Đồng chí Phạm Văn Chiêu vẫn toát lên một tinh thần cống hiến không ngừng nghỉ, bền bỉ theo thời gian. Tinh thần đó là nguồn động lực to lớn và là tấm gương để đội ngũ cán bộ, công chức thành phố học tập và noi theo.

Tìm hiểu cuộc đời và sự nghiệp cách mạng của Đồng chí Phạm Văn Chiêu, một bài học được rút ra, vận dụng xây dựng thành phố Hồ Chí Minh có chất lượng sống tốt, văn minh, hiện đại, nghĩa tình đó là tấm lòng nhân hậu thấm đẫm tính nhân văn, nghĩa tình.

Thật xúc động biết bao khi đọc bài viết của tác giả Lê Kim Ngọc - nguyên là học sinh miền Nam “Bây giờ ở vào cái tuổi 75, tôi vẫn còn nhớ như in cứ vào mấy tháng nghỉ hè, các bạn có cha mẹ cùng đi tập kết thì những ngày hè được cha mẹ đón về sum họp với gia đình. Còn chúng tôi - những đứa tập kết một mình, không có gia đình (hầu hết là con em quê Sài Gòn - Gia Định); Mỗi đứa chúng tôi theo học một trường khác nhau, tuy không hẹn mà cứ nghỉ hè là cùng kéo nhau về ở với Bác Bảy, chung sống trong một đại gia đình, lúc nào cũng có mặt trên dưới 15 đứa (cả trai và gái) trong một căn phòng bé nhỏ 27 mét vuông tại nhà số 3, đường Cao Bá Quát của Bác Bảy. Chúng tôi đang ở tuổi lớn, ăn gì cũng ngon và ăn thật nhiều, có lẽ bao nhiêu cũng không đủ cho chúng tôi - bầy con Sài Gòn - Gia Định của Bác Bảy. Hầu như tiền lương dành dụm của Bác Bảy trong cả năm cũng chỉ đủ để báo cơm bếp tập thể cho chúng tôi đủ ăn trong dịp hè.

Không phải chỉ lo cho chúng tôi ăn, mà từ sự dạy bảo từng li từng tí của Bác, từ sự chân tình, ân cần, ấm áp tình cha của Bác, từ phẩm chất người đảng viên Cộng Sản của Bác,… mà những đứa con Sài Gòn - Gia Định của Bác đứa nào cũng phấn đấu học tập, tu dưỡng tốt, với ước nguyện mai này đủ tài và đức về miền Nam phục vụ”.

Từ những năm hoạt động cách mạng cho đến những năm tháng cuối đời, Đồng chí không ngừng thực hiện và phát động phong trào khuyến học, giúp đỡ các em có hoàn cảnh khó khăn vượt khó học tập, những hoạt động tưởng chừng như rất bình dị của Đồng chí đã góp phần xây dựng quê hương ngày càng tươi đẹp hơn, giàu mạnh hơn.

Chúng ta có thể khẳng định rằng, Tọa đàm khoa học “Đồng chí Phạm Văn Chiêu với Đảng bộ và Nhân dân Gia Định - thành phố Hồ Chí Minh” đã đạt được mục đích, yêu cầu. Cuối cùng, cho phép tôi gửi lời cám ơn trân trọng nhất của lãnh đạo thành phố Hồ Chí Minh đến quý đại biểu, các đồng chí đã tham gia viết bài tham luận, tham dự và đóng góp ý kiến, góp phần cho thành công của Tọa đàm. Mặc dù đã nỗ lực chuẩn bị, đảm bảo cho Tọa đàm được tổ chức đạt kết quả cao nhất nhưng không thể tránh khỏi những thiếu sót, rất mong các đồng chí và quý vị đại biểu chia sẻ, thông cảm. Thay mặt lãnh đạo thành phố và Ban tổ chức Tọa đàm, tôi xin tuyên bố bế mạc Tọa đàm khoa học “Đồng chí Phạm Văn Chiêu với Đảng bộ và Nhân dân Gia Định - thành phố Hồ Chí Minh”.

__________________________________________

(*) Tựa đề do Trang tin Điện tử Đảng bộ TPHCM đặt

* Khai mạc tọa đàm khoa học “Đồng chí Phạm Văn Chiêu với Đảng bộ và nhân dân Gia Định – TPHCM"

* Nhà giáo, nhà cách mạng Phạm Văn Chiêu đã cống hiến không ngừng nghỉ theo thời gian

* Đồng chí Phạm Văn Chiêu- một tấm gương sáng về cuộc đời tận tụy với Đảng, với nhân dân