Tại họp báo thường kỳ của Bộ Nông nghiệp và Môi trường ngày 16/9, trả lời câu hỏi về lộ trình xây dựng, áp dụng giấy chứng nhận điện tử về quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất dạng điện tử, ông Mai Văn Phấn - Phó Cục trưởng Cục Quản lý đất đai cho biết đến nay, đơn vị này đã dự thảo nội dung phôi giấy chứng nhận điện tử và trao đổi với Cục C06, C12 thuộc Bộ Công an. Mục tiêu là giấy chứng nhận điện tử sau này được tích hợp vào ứng dụng VNeID.

Chọn thủ tục có tính khả thi để triển khai

Thông tin về lộ trình triển khai, ông Mai Văn Phấn, cho biết trước hết cần tiếp tục hoàn thiện các quy định pháp luật tại Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) để bảo đảm giá trị pháp lý thống nhất giữa giấy chứng nhận điện tử và giấy chứng nhận giấy.

Cùng với nhiệm vụ hoàn thiện thể chế, Cục Quản lý đất đai cũng đang tái cấu trúc quy trình một số thủ tục hành chính theo hướng toàn trình điện tử. Theo đó, đơn vị này đã đề nghị, hướng dẫn một số địa phương lựa chọn những thủ tục có tính khả thi để triển khai thủ tục hành chính điện tử.

Tiếp theo là cơ sở dữ liệu đất đai. Đây là nền tảng để thực hiện các thủ tục hành chính và cấp giấy chứng nhận điện tử cho người sử dụng đất. Do vậy, cơ sở dữ liệu đất đai phải được kết nối, chia sẻ với các cơ sở dữ liệu liên quan.

Đẩy nhanh hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai. (Nguồn ảnh: TTXVN)

“Trong giải quyết thủ tục hành chính đất đai, thông tin dân cư có vai trò xác thực nhân thân của người tham gia giao dịch; thông tin về pháp nhân cũng cần được xác thực. Cục Quản lý đất đai đồng thời phối hợp Cục Thuế, Bộ Tài chính nhằm kết nối, chia sẻ và cung cấp thông tin phục vụ xác định nghĩa vụ tài chính khi người sử dụng đất thực hiện các giao dịch,” ông Phấn chia sẻ.

Như vậy, việc triển khai giấy chứng nhận điện tử hiện nay đang được thực hiện đồng thời trên các nhóm nhiệm vụ gồm hoàn thiện thể chế, tái cấu trúc thủ tục hành chính, hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai và kết nối, chia sẻ dữ liệu với các hệ thống liên quan.

Hiện nay, dự thảo phôi giấy chứng nhận điện tử đã được hoàn thành và đang tiếp tục được phối hợp với các đơn vị liên quan để hoàn thiện các điều kiện cần thiết, hướng tới đưa giấy chứng nhận điện tử vào vận hành.

Quản lý đất đai. (Ảnh: Hùng Võ/Vietnam+)

Khoảng 47,7 triệu thửa đất đã bảo đảm yêu cầu

Về tiến độ xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai, ông Phấn cho biết thực hiện Chỉ thị số 05/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về việc khẩn trương tập trung nguồn lực đẩy nhanh tiến độ đo đạc lập bản đồ địa chính; đăng ký đất đai; lập hồ sơ địa chính và xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai - Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã phối hợp Bộ Công an xây dựng Kế hoạch số 2959/KH-BNNMT-BCA, xác định cụ thể nhiệm vụ, khối lượng công việc của các cơ quan Trung ương và địa phương trong xây dựng, hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai.

Mục tiêu triển khai trong năm 2026, ông Phấn cho biết thực hiện thực hiện Chỉ thị số 05/CT-TTg, Kế hoạch 2959/KH-BNNMT-BCA, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã thiết kế, cùng với Bộ Công an, phân bổ các nhiệm vụ làm “đúng, đủ, sạch, sống” đối với những nơi đã có dữ liệu; đồng thời thực hiện đo đạc mới, đo đạc chỉnh lý tại những nơi chưa có bản đồ địa chính.

Nhiều vướng mắc liên quan đến đất đai. (Ảnh minh họa. Nguồn ảnh: TTXVN)

Tuy nhiên, Nghị quyết số 21-NQ/TW của Trung ương về quan điểm, định hướng sửa đổi Luật Đất đai và các luật có liên quan đã đặt ra yêu cầu mới về tiến độ. Theo đó, Chính phủ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phải hoàn thành xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia đối với những nơi đã có dữ liệu trong năm 2026. Đối với những địa bàn phải đo đạc, chỉnh lý hoặc đo đạc mới để xây dựng dữ liệu, thời hạn hoàn thành được xác định trong năm 2027.

Bên cạnh đó, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu đối với những nơi đã có dữ liệu phải hoàn thành tối thiểu 80% dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống” trong năm 2026.

Theo ông Phấn, với khoảng 47,7 triệu thửa đất đã đạt yêu cầu trên tổng số hơn 68 triệu thửa có dữ liệu, tỷ lệ hiện nay đã đạt khoảng 70%.

"Do đó, so với chỉ tiêu mà Thủ tướng Chính phủ giao là hoàn thành 80% trong năm 2026, chúng tôi cho rằng có khả năng được đáp ứng, thậm chí có thể vượt chỉ tiêu. Với nhóm địa bàn phải đo đạc mới, đo đạc chỉnh lý, chúng tôi sẽ tiếp tục theo dõi, cập nhật tiến độ thực hiện của từng địa phương, với mục tiêu hoàn thành trong năm 2027," ông Phấn nhấn mạnh.

Thủ tục đất đai. (Ảnh: Quốc Dũng/TTXVN)

Dữ liệu cần phải bảo đảm khả năng đồng bộ từ địa phương lên Trung ương

Tuy vậy, đại diện Cục Quản lý đất đai cũng lưu ý, dù công tác xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai được các bộ, ngành, địa phương đặc biệt coi trọng, song quá trình triển khai vẫn còn một số vướng mắc.

Khó khăn lớn nhất là nguồn lực thực hiện. Thực tế cho thấy, giai đoạn trước đây cơ sở dữ liệu đất đai được triển khai nhỏ lẻ, nhưng hiện nay nhiệm vụ này đòi hỏi thực hiện đồng bộ trên toàn bộ 34 tỉnh, thành phố với 3.321 đơn vị cấp xã. Do đó, yêu cầu về nhân lực để triển khai rất lớn.

Trong thời gian qua, ngoài các tổ công tác gồm Văn phòng Đăng ký đất đai, lực lượng công an khu vực và cán bộ chuyên môn của địa phương, một số địa phương còn huy động sinh viên, giáo viên tham gia hỗ trợ đối soát thông tin. Trong đó, cán bộ chuyên môn tập trung thu thập thông tin, còn giáo viên, sinh viên tham gia hỗ trợ đối soát nhằm bảo đảm tính thống nhất của dữ liệu.

Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. (Nguồn: Vietnam+)

Bên cạnh đó, kinh phí cũng là một trong những khó khăn lớn của các địa phương. Dù Bộ Chính trị, Chính phủ đã có chủ trương về việc bố trí kinh phí, nhưng nguồn lực thực tế tại nhiều địa phương còn hạn chế; có nơi mới bố trí được một phần kinh phí, có nơi được Trung ương hỗ trợ một phần, song các địa phương vẫn phải chủ động tổ chức thực hiện vì đây là nhiệm vụ có ý nghĩa chính trị quan trọng.

Hay như kỹ thuật, trước đây việc xây dựng dữ liệu chủ yếu tập trung vào các thửa đất đã được cấp giấy chứng nhận. Trong khi hiện nay, mục tiêu đặt ra là 100% thửa đất phải có dữ liệu. Do đó, Cục Quản lý đất đai đã xây dựng hướng dẫn thu thập thông tin đối với những thửa đất được giao quản lý nhưng chưa có giấy chứng nhận, tạo lập dữ liệu để phục vụ quản lý nhà nước về đất đai.

Song song với đó, dữ liệu cũng cần phải bảo đảm khả năng đồng bộ từ địa phương lên Trung ương, giữa Bộ Nông nghiệp và Môi trường với Bộ Công an và chia sẻ với các bộ, ngành liên quan.

Làm sạch dữ liệu đất đai. (Ảnh: Thanh Vân/TTXVN)

Hạ tầng cũng là một vấn đề cần quan tâm. "Ngay việc đồng bộ dữ liệu từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường sang Bộ Công an cũng cần tiếp tục hoàn thiện hạ tầng. Do đó, trước mắt các cơ quan chức năng tập trung hoàn thành việc xây dựng cơ sở dữ liệu; việc đồng bộ được thực hiện từng bước theo tiến độ hoàn thiện hạ tầng," ông Phấn nhấn mạnh.

Đây cũng là hướng đi phù hợp với tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, trong đó khẳng định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là đột phá chiến lược, giữ vai trò quyết định.