Hội thảo là diễn đàn khoa học đầu tiên của TPHCM trong quá trình triển khai lập Quy hoạch tổng thể TPHCM theo Nghị quyết số 260/2025 của Quốc hội và Nghị quyết số 09-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển TPHCM trong kỷ nguyên mới.

TPHCM năm 2050: Quy mô kinh tế 800 tỷ USD

Bản quy hoạch do Viện Quy hoạch đô thị và nông thôn quốc gia, Bộ Xây dựng, phối hợp Công ty Tư vấn Boston (BCG) thực hiện, đặt ra những cột mốc tăng trưởng tham vọng trên cơ sở khoa học.

Thay mặt đơn vị nghiên cứu báo cáo tóm tắt quy hoạch, ông Sầm Minh Tuấn, Phó Giám đốc Viện Quy hoạch đô thị và nông thôn quốc gia (VIUP), nhấn mạnh, thách thức lớn nhất của TPHCM không nằm ở thiếu tiềm năng phát triển, mà ở khả năng tổ chức lại nguồn lực và không gian phát triển thành một cấu trúc thống nhất, đa cực, vận hành hiệu quả.

Từ phân tích SWOT (điểm mạnh- điểm yếu – cơ hội – thách thức), bản quy hoạch xác định tầm nhìn 100 năm, định vị TPHCM là siêu đô thị toàn cầu có năng lực cạnh tranh, đổi mới sáng tạo, chất lượng sống cao và khả năng thích ứng dài hạn. Mục tiêu phát triển được xác lập theo 3 mốc: năm 2030, 2045 và 2075.

Đến năm 2030, TPHCM đặt mục tiêu GRDP đạt khoảng 120 tỷ USD, dân số 16 triệu người, tốc độ tăng trưởng liên tục trên 10%/năm. Đến năm 2050, quy mô kinh tế dự kiến đạt 800 tỷ USD, dân số từ 22-25 triệu người.

GRDP bình quân đầu người được kỳ vọng tăng từ mức tối thiểu 14.000 USD vào năm 2030 lên 75.000 USD vào năm 2045 và đạt 100.000 USD vào năm 2075. Kinh tế số được xác định là mũi nhọn, chiếm 60% GRDP vào năm 2035.

Mô hình siêu đô thị đa cực

Theo ông Sầm Minh Tuấn, điểm cốt lõi của quy hoạch lần này là chuyển từ tư duy phát triển mở rộng cơ học từ lõi trung tâm sang mô hình siêu đô thị đa cực.

TPHCM sẽ vận hành theo mô hình 5-5-10, gồm 5 cực động lực, 5 trục chiến lược và 10 vùng quản trị phát triển. Hệ thống này được liên kết bằng 5 trục chiến lược, trong đó mạng lưới hạ tầng đô thị đa tầng gồm metro, TOD, không gian ngầm và trên cao đóng vai trò xương sống.

Đặc biệt, trục “xanh và xanh dương” với hệ thống sông Sài Gòn, sông Đồng Nai và rừng Cần Giờ được xem là hạ tầng sinh thái nền tảng, giúp đô thị ứng phó với biến đổi khí hậu.

TPHCM hướng tới quy mô kinh tế 800 tỷ USD vào năm 2050

6 khu đặc thù tạo bệ phóng cạnh tranh quốc tế

Để tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu, quy hoạch thiết lập 6 khu đặc thù với các cơ chế, chính sách vượt trội.

Đó là khu công nghệ cao tập trung tại khu vực Thủ Đức và các khu vực lân cận thuộc Bình Dương trước đây, chuyên sâu về chip, bán dẫn và robot; khu thương mại tự do gắn với cụm cảng Cái Mép - Cần Giờ, tích hợp logistics và sản xuất xuất khẩu; trung tâm tài chính quốc tế tại khu vực quận 1 trước đây và Thủ Thiêm, vận hành theo khung pháp lý tiệm cận thông lệ quốc tế.

Cùng với đó là trung tâm công nghệ số và dữ liệu, ưu tiên hạ tầng tính toán, trí tuệ nhân tạo và an ninh mạng; trung tâm năng lượng quốc gia phát triển LNG, hydrogen và điện gió ngoài khơi tại Phú Mỹ, Long Sơn; khu phát triển thương mại và văn hóa, trọng tâm là công nghiệp văn hóa, sự kiện và du lịch sáng tạo tại Rạch Chiếc, Thanh Đa.

Chất lượng sống và phát triển bền vững

Không chỉ tập trung vào các chỉ tiêu kinh tế, quy hoạch nhấn mạnh mục tiêu lấy con người làm trung tâm. Chỉ số phát triển con người phấn đấu đạt trên 0,8. Về giáo dục, TPHCM bảo đảm tối thiểu 300 phòng học trên 10.000 dân trong độ tuổi đi học vào năm 2030.

Trong bối cảnh rủi ro khí hậu gia tăng, quy hoạch xác lập nguyên tắc phát triển dựa trên năng lực chịu tải của môi trường. Các vùng sinh thái trọng yếu như rừng ngập mặn Cần Giờ được bảo vệ nghiêm ngặt để làm “lá chắn”. TPHCM sẽ chuyển dịch mạnh sang mô hình đô thị carbon thấp, ưu tiên xe buýt điện, đường thủy và công trình tiết kiệm năng lượng.