Việc sửa đổi, bổ sung Nội quy kỳ họp có ý nghĩa quan trọng nhằm thể chế hóa các quan điểm, chủ trương theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng, tạo sự đồng bộ, thống nhất trong hệ thống pháp luật, đáp ứng được các yêu cầu đổi mới trong công tác tổ chức các kỳ họp Quốc hội ngày càng hiệu quả, chất lượng và phù hợp với tình hình thực tiễn.

Các ĐBQH cho rằng, việc sửa đổi Nội quy kỳ họp với 31 nhóm vấn đề mới đã cơ bản đáp ứng mục đích, quan điểm đề ra, phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng, bảo đảm tăng tính dân chủ, pháp quyền, tính chuyên nghiệp, chủ động trong hoạt động của Quốc hội. 

Góp ý về nội dung này, ĐB Trần Thị Thu Hằng (Đắk Nông) cho rằng, đối với nội dung về người được mời tham dự kỳ họp dự tính tại phiên họp Quốc hội, cần quy định rõ về những phiên họp mà công dân được dự thính, số lượng và thành phần được mời. Đây cũng là dịp để Nhân dân giám sát trực tiếp hoạt động của Quốc hội, của ĐBQH. Đồng thời đề nghị giao Tổng Thư ký Quốc hội quy định về việc khách đến tham quan Nhà Quốc hội trong thời gian Quốc hội đang họp để đảm bảo an ninh, trật tự, an toàn kỳ họp Quốc hội.

Về tài liệu phục vụ kỳ họp, ĐB Trần Thị Thu Hằng đề nghị cần có quy định cụ thể về thời gian, chế tài cụ thể, mạnh mẽ hơn để tài liệu phải được gửi đến ĐBQH đúng thời hạn. Trừ các trường hợp đặc biệt, cấp bách, kiên quyết không tiến hành thẩm dự án, dự thảo khi chưa đủ các tài liệu trong hồ sơ hoặc hồ sơ gửi không đúng thời hạn; không bố trí vào chương trình phiên họp Ủy ban Thường vụ Quốc hội, kỳ họp Quốc hội với những dự án, dự thảo được đề nghị bổ sung sát phiên họp, kỳ họp.     ĐB Nguyễn Anh Trí (Hà Nội) đánh giá cao Quốc hội đã có những thay đổi linh hoạt trong việc tổ chức kỳ họp bất thường để theo sát với diễn biến xã hội, giải quyết kịp thời những vấn đề phát sinh. ĐB đề xuất kỳ họp thường lệ kéo dài tối đa 2 tuần, bên cạnh đó có thể tổ chức các kỳ họp bất thường ngắn. Về tranh luận của ĐBQH trong các kỳ họp Quốc hội, ĐB Nguyễn Anh Trí nhấn mạnh, đây là việc rất cần thiết, rất tiến bộ, những ý kiến có thể khác với ý kiến của mình, nhưng cũng mở ra các góc nhìn mới. Tuy nhiên, cần tránh tình trạng “chen luận”, đây là vấn đề về văn hóa nghị trường. ĐB đề nghị cần quy định số lần tranh luận tối đa của mỗi ĐBQH trong một phiên họp.

Đoàn đại biểu Quốc hội TPHCM tham dự phiên họp tại hội trường Diên Hồng chiều 2/11

Về việc lấy ý kiến ĐBQH bằng phiếu xin ý kiến, ĐB Dương Văn Phước (Quảng Nam) cho rằng đây là nội dung quan trọng, thể hiện tính dân chủ khi xem xét, quyết định theo đa số. Thực tiễn những năm qua, nhiều nội dung cụ thể lấy ý kiến đã mang lại hiệu quả, tạo sự đồng thuận cao trước khi thông qua toàn văn dự thảo, thể hiện tính công khai, dân chủ, do đó đề nghị Quốc hội tiếp tục phát huy phương thức này ở các nội dung còn có ý kiến khác nhau. Theo đó, khi một vấn đề cụ thể có nhiều đại biểu phát biểu với nhiều quan điểm hoặc ý kiến, cần tiến hành xin ý kiến Quốc hội để lấy ý kiến ĐBQH bằng phiếu.

ĐB Lê Thanh Vân (Cà Mau) cho rằng hoạt động thảo luận của Quốc hội hiện nay còn phần nhiều là tham luận, do đó cần đổi mới căn bản, nhất là đổi mới phương thức thảo luận của các ĐBQH. ĐB đề nghị thảo luận ở tổ, ở đoàn nên là bước để sàng lọc vấn đề để khi thảo luận tại hội trường, Quốc hội chỉ tập trung vào các vấn đề quan trọng, có ý kiến khác nhau. ĐB cũng cho rằng, việc đổi mới phương thức thảo luận sẽ nâng cao năng lực tranh luận, tranh biện của ĐBQH, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của Quốc hội. “Cần thay đổi phương thức thảo luận tại tổ, chuyển đổi mạnh mẽ từ tham luận sang tương tác, biện luận trực tiếp. Điều đó cũng nhằm thúc đẩy quá trình chuyển đổi Quốc hội từ tham luận sang tranh luận; nâng cao chất lượng quyết định của Quốc hội; rèn luyện kỹ năng tranh luận, hùng biện của ĐBQH”, ĐB Lê Thanh Vân phát biểu. Việc tăng cường chất lượng hoạt động của Quốc hội cũng đồng nghĩa với việc lựa chọn những nhân sự xứng đáng giới thiệu ra Quốc hội…

Giải trình về các ý kiến ĐBQH, Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Bùi Văn Cường – Trưởng Ban soạn thảo cho biết, về tài liệu vụ kỳ họp, vừa qua các cơ quan của Chính phủ, Quốc hội và các cơ quan hữu quan đã có rất nhiều cố gắng trong việc đảm bảo thời gian gửi tài liệu cho ĐBQH. Văn phòng Quốc hội có trách nhiệm đôn đốc, đề nghị với các cơ quan gửi tài liệu đúng thời hạn. Về lâu dài cũng cần phải tiếp tục đề nghị có chế tài, chú tâm hơn trong việc đảm bảo thời gian gửi tài liệu.

Về nội dung xin ý kiến đại biểu, Tổng Thư ký Quốc hội cho biết phiếu ý kiến là căn cứ quan trọng để xem xét quyết định các vấn đề. Trước mắt sẽ tiếp thu ý kiến ĐBQH để quy định theo hướng bắt đầu từ kỳ họp này, những nội dung cần phải xin ý kiến đại biểu trước khi biểu quyết toàn văn sẽ được gửi đến ĐBQH chậm nhất 24 giờ để đại biểu xem xét vấn đề này.