Nhìn lại nhiệm kỳ vừa qua, công tác xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh được Đảng ta đặt đúng vị trí then chốt, tiến hành thường xuyên, triển khai quyết liệt, toàn diện, đồng bộ với quyết tâm chính trị cao, tạo bước đột phá mạnh mẽ. Kết quả đó góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng, tạo nền tảng vững chắc để đất nước bước vào kỷ nguyên mới giàu mạnh, phát triển.

Công tác chính trị, tư tưởng đi trước một bước

Trong suốt tiến trình lãnh đạo cách mạng và đất nước, Đảng ta luôn coi trọng công tác chính trị, tư tưởng, xác định đây là nền tảng tinh thần, giữ vai trò định hướng, bảo đảm sự thống nhất trong Đảng, đồng thuận xã hội và sức mạnh chính trị. Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đặc biệt coi trọng công tác chính trị, tư tưởng gắn với mục tiêu chính trị của Đảng. Người khẳng định: “Đảng muốn vững thì phải có chủ nghĩa làm cốt”, đồng thời nhấn mạnh “không có lý luận thì lúng túng như nhắm mắt mà đi”. Những chỉ dẫn đó đến nay vẫn giữ nguyên giá trị thời sự.

Nhìn lại nhiệm kỳ Đại hội XIII của Đảng ta, công tác xây dựng Đảng về chính trị tiếp tục được chú trọng, tăng cường, tạo nền tảng vững chắc để nâng cao bản lĩnh, tính tiền phong, năng lực lãnh đạo, cầm quyền của Đảng. Việc Đảng ta kiên trì thực hiện “bốn kiên định”: Vận dụng và phát triển sáng tạo Chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội (CNXH); đường lối đổi mới của Đảng; các nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Đảng, đã khẳng định sự vững vàng về lập trường, nhất quán về mục tiêu, linh hoạt trong phương thức lãnh đạo. Đặc biệt, việc bổ sung "lý luận về đường lối đổi mới" vào nền tảng tư tưởng của Đảng trong dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIV là bước phát triển mới; cho thấy Đảng không giáo điều, không rập khuôn, mà luôn biết kế thừa, bổ sung và phát triển sáng tạo, để đáp ứng yêu cầu phát triển trong từng giai đoạn lịch sử.

Năng lực dự báo, hoạch định đường lối, chủ trương, định hướng chiến lược của Đảng ta tiếp tục đổi mới, hoàn thiện. Trong bối cảnh thế giới và khu vực biến động nhanh, phức tạp, nhiều thuận lợi, thách thức đan xen, Đảng ta đã kịp thời ban hành nhiều quyết sách quan trọng, thể hiện tầm nhìn chiến lược và bản lĩnh chính trị vững vàng. Nổi bật nhất là việc sắp xếp tổ chức bộ máy và xây dựng mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Đây không chỉ là giải pháp tổ chức, hành chính mà còn phản ánh rõ năng lực lãnh đạo của Đảng trong việc chuyển hóa tư duy lý luận thành hành động thực tiễn quy mô lớn, góp phần tinh gọn bộ máy, rõ trách nhiệm, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị. Hay, trong lĩnh vực phát triển kinh tế, việc Đảng ta xác định kinh tế tư nhân là một động lực "quan trọng nhất" của nền kinh tế quốc gia, thể hiện sự đổi mới trong tư duy lãnh đạo, phù hợp thực tiễn hội nhập sâu rộng; khẳng định năng lực lãnh đạo của Đảng trong việc khơi thông nguồn lực xã hội, tạo động lực mới cho phát triển.

Công tác xây dựng Đảng về tư tưởng tiếp tục được đổi mới mạnh mẽ, đi vào chiều sâu, góp phần nâng cao nhận thức, tăng cường đoàn kết, thống nhất trong Đảng và hệ thống chính trị. Việc tổ chức nghiên cứu, học tập, quán triệt, tuyên truyền, triển khai thực hiện các nghị quyết của Đảng có nhiều đổi mới, thiết thực, hiệu quả. Hệ thống lý luận về đường lối đổi mới, về CNXH và con đường đi lên CNXH ở Việt Nam tiếp tục được hoàn thiện. Công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch được triển khai quyết liệt, đồng bộ, có hiệu quả; góp phần giữ vững trận địa tư tưởng trong điều kiện bùng nổ thông tin và sự phát triển của khoa học, công nghệ.

Một điểm nhấn quan trọng khác trong nhiệm kỳ Đại hội XIII là nhận thức ngày càng đầy đủ, sâu sắc hơn việc xây dựng Đảng về đạo đức. Văn kiện Đại hội XIII nhấn mạnh: Đạo đức là “gốc” của cán bộ, đảng viên; sự suy thoái đạo đức, tham nhũng, tiêu cực là nguy cơ trực tiếp đe dọa uy tín, vai trò lãnh đạo của Đảng. Từ nhận thức đó, nhiều quy định về nêu gương, về trách nhiệm của người đứng đầu, về kiểm soát quyền lực đã được ban hành và thực hiện nghiêm túc, như: Quy định số 144-QĐ/TW về chuẩn mực đạo đức cách mạng của cán bộ, đảng viên trong giai đoạn mới; Chỉ thị số 42-CT/TW về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác giáo dục cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư... Nhờ đó tạo chuyển biến rõ nét trong rèn luyện đạo đức, lối sống của cán bộ, đảng viên, góp phần củng cố uy tín và sức chiến đấu của Đảng.

Trên nền tảng đó, dự thảo Văn kiện Đại hội XIV của Đảng tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu tăng cường xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng và đạo đức với tư duy chủ động hơn, hiện đại hơn. Đặt yêu cầu đổi mới trong bối cảnh chuyển đổi số, Đảng chủ trương nâng cao sức thuyết phục, tính chiến đấu, khả năng định hướng dư luận, gắn lý luận với thực tiễn sinh động của đất nước, lấy hiệu quả thực tế và niềm tin của nhân dân làm thước đo để Đảng ta thực sự "là đạo đức, là văn minh".

Chăm lo "khâu then chốt của then chốt"

Trong nhiệm kỳ vừa qua, công tác xây dựng Đảng về cán bộ được đặc biệt chú trọng, với nhiều đổi mới quan trọng cả về tư duy và cách làm; góp phần xây dựng toàn diện đội ngũ cán bộ các cấp, nhất là cán bộ cấp chiến lược. Hệ thống các quy định, quy chế về công tác cán bộ được rà soát, sửa đổi, bổ sung theo hướng đồng bộ, dân chủ, minh bạch, chặt chẽ hơn. Đặc biệt, việc bố trí cán bộ chủ chốt ở địa phương không phải người địa phương là bước đi có ý nghĩa lớn trong kiểm soát quyền lực, khắc phục tình trạng cục bộ, khép kín, góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ liêm chính, khách quan.

Cùng với đó, chính sách cán bộ được quan tâm thực hiện đầy đủ, kịp thời. Chủ trương khuyến khích và bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung bước đầu được triển khai tích cực, từng bước đi vào thực tiễn. Công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật Đảng được tăng cường thường xuyên, nghiêm minh, trở thành công cụ quan trọng để giữ vững kỷ cương, kỷ luật của Đảng; khẳng định bản lĩnh chính trị, quyết tâm xây dựng Đảng ta thật sự trong sạch, vững mạnh.

Đặc biệt, công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực được lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt, toàn diện, đi vào chiều sâu, với quyết tâm chính trị rất cao. Tổng Bí thư Tô Lâm nhiều lần nhấn mạnh, tham nhũng là khuyết tật bẩm sinh của quyền lực, là "giặc nội xâm", bởi vậy phải kiên trì sự lãnh đạo của Đảng; kiên trì chủ trương, đường lối đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, không ngừng, không nghỉ. Trong nhiệm kỳ qua, việc xử lý kỷ luật 174 cán bộ diện Trung ương quản lý và xử lý hình sự 66 cán bộ, cả đương chức và nghỉ hưu, thể hiện tinh thần “không có vùng cấm, không có ngoại lệ”. Đồng thời từng bước hoàn thiện cơ chế phòng, chống tham nhũng, tiêu cực để "không thể", "không dám", "không muốn" và "không cần" tham nhũng, tiêu cực. Những kết quả đó khẳng định quyết tâm chính trị và năng lực tự chỉnh đốn của Đảng, góp phần củng cố niềm tin xã hội, nâng cao uy tín lãnh đạo của Đảng.

Trên nền tảng những kết quả đạt được, dự thảo Văn kiện Đại hội XIV nhấn mạnh tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp, trọng tâm là cấp chiến lược và cấp cơ sở, nhất là người đứng đầu; tăng cường bảo vệ chính trị nội bộ. Xây dựng cơ chế phát hiện, trọng dụng nhân tài bảo đảm dân chủ, công khai, công tâm, khách quan, bảo vệ người dám nghĩ, dám làm, vì lợi ích chung; đổi mới cách đánh giá cán bộ “thông qua sản phẩm cụ thể", sự hài lòng của nhân dân, đồng thời ứng dụng chuyển đổi số để quản lý, theo dõi cán bộ minh bạch, khách quan.

Cùng với đổi mới mạnh mẽ tư duy, phương pháp công tác kiểm tra, giám sát; tăng cường kiểm tra, giám sát từ sớm, từ xa, gắn với ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong công tác xây dựng Đảng, Đảng ta xác định tăng cường củng cố và phát huy hiệu quả sức mạnh của nhân dân và khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Từ thực tiễn Đại hội XIII đến định hướng trong dự thảo Văn kiện Đại hội XIV có thể khẳng định, xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh toàn diện là yêu cầu xuyên suốt đối với Đảng ta trong điều kiện đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới. Những thành tựu đạt được đã góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền, sức chiến đấu của Đảng ta, tạo nền tảng chính trị vững chắc để đất nước phát triển nhanh, bền vững.