Trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi), Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội Hoàng Thanh Tùng cho biết, dự thảo luật đã được tiếp thu, chỉnh lý theo hướng chỉ quy định những cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt, thể hiện sự phân quyền mạnh mẽ cho chính quyền Thành phố Hà Nội nhưng đồng thời cũng đặt ra trách nhiệm cao hơn đối với chính quyền thành phố trong xây dựng, bảo vệ, phát triển Thủ đô.

Dự thảo đã tăng cường phân cấp, phân quyền, có cơ chế thí điểm phù hợp, hiệu quả cho Thủ đô, trọng tâm là lĩnh vực đầu tư tài chính, thu hút nguồn lực ngoài ngân sách, có cơ chế hợp tác công tư về quy hoạch đất đai, tổ chức bộ máy, tạo sự sáng tạo, tinh thần chủ động, tự chủ, tự chịu trách nhiệm của Thủ đô.

Đáng chú ý, mô hình chính quyền đô thị tại Thành phố Hà Nội xác định trong dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) được xây dựng trên cơ sở kế thừa quy định của Nghị quyết số 97/2019/QH14 của Quốc hội về thí điểm tổ chức mô hình chính quyền đô thị tại Thành phố Hà Nội. Theo đó, không tổ chức HĐND ở các phường thuộc quận, thị xã, thành phố thuộc Thành phố Hà Nội.

Dự thảo cũng cho phép cơ sở giáo dục đại học công lập, cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập, tổ chức khoa học công nghệ công lập khác trên địa bàn thành phố được thành lập hoặc tham gia thành lập doanh nghiệp để thương mại hóa kết quả nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ thuộc quyền sở hữu trí tuệ của chính cơ sở, tổ chức đó; phân quyền cho UBND Thành phố Hà Nội quyết định thành lập, mở rộng khu công nghệ cao…

Đặc biệt, dự thảo mở rộng các lĩnh vực mà HĐND Thành phố Hà Nội được quy định mức tiền xử phạt vi phạm hành chính cao hơn và áp dụng trên địa bàn toàn thành phố, không phân biệt nội thành, ngoại thành; quy định về biện pháp yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước đối với công trình, cơ sở sản xuất, kinh doanh trong trường hợp thật cần thiết, đồng thời xác định cụ thể điều kiện, phạm vi áp dụng và giao HĐND Thành phố Hà Nội quy định chi tiết việc thực hiện.

Quốc hội chiều 28/5

Dự thảo luật cũng cho phép Thành phố Hà Nội được thí điểm thành lập Quỹ đầu tư mạo hiểm có sử dụng ngân sách nhà nước để đầu tư vốn vào các doanh nghiệp công nghệ cao, doanh nghiệp khoa học công nghệ, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo trong các lĩnh vực trọng điểm về khoa học công nghệ của Thành phố nhằm hỗ trợ, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và thương mại hóa sản phẩm khoa học công nghệ.

Thảo luận về dự án này, các đại biểu (ĐB) đều ủng hộ Thủ đô Hà Nội có những cơ chế đặc thù để phát triển Thủ đô xứng tầm, nhưng các ĐB cũng đề nghị cần rà soát chặt chẽ, thận trọng về một số nội dung.

ĐB Phạm Văn Hòa (Đồng Tháp) và một số ĐB vẫn băn khoăn về quy định về biện pháp yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước đối với công trình, cơ sở sản xuất, kinh doanh trong trường hợp thật cần thiết. Tuy tán thành nhưng ĐB Phạm Văn Hòa đề nghị có quy định chi tiết, cụ thể trường hợp nào thì bị ngừng cung cấp, làm sao để khi thực hiện thì không để cán bộ lạm quyền, áp dụng tùy tiện, gây ảnh hưởng đến quyền lợi người dân. Một số ý kiến băn khoăn về mô hình chính quyền đô thị của Hà Nội…

Phát biểu giải trình, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội Hoàng Thanh Tùng cho rằng, mô hình chính quyền đô thị Hà Nội khác với TPHCM, Đà Nẵng cũng là chuyện bình thường. Ở Hà Nội là không tổ chức HĐND phường, hiện đã thực hiện thí điểm 3 năm, Quốc hội, Chính phủ cũng chưa tổng kết ở cả 3 địa phương này. Trong điều kiện hiện nay, luật hóa mô hình chính quyền đô thị của Hà Nội cũng là phù hợp.