Tăng năng suất nhờ tự động hóa

“Làn sóng công nghệ mới này giúp DN nâng cao năng năng lực cạnh tranh; sản xuất đổi mới sáng tạo các sản phẩm, dịch vụ; giảm tiêu hao nguyên nhiên liệu, chi phí trong sản xuất vận hành; đặc biệt đáp ứng chính xác hơn nhu cầu của khách hàng”, ông Phạm Thiết Hòa, Giám đốc Trung tâm Xúc tiến thương mại và đầu tư TPHCM (ITPC), nhận định.

Nhiều DN Việt Nam đã có sự “chuyển mình” mạnh mẽ trước cuộc cách mạng 4.0, tăng cao năng suất sản xuất và năng lực cạnh tranh. Ông Trịnh Thành Nhơn, Tổng Giám đốc Công ty hóa mỹ phẩm quốc tế ICC, dẫn chứng: Trước đây, công ty có đến 150 công nhân làm thủ công. Nay, trang bị công nghệ mới, sản lượng tăng gấp ba lần nhưng sử dụng chưa tới 50 công nhân… “Với hiệu quả đó, trong năm 2018, chúng tôi sẽ nhập một hệ thống thiết bị tự động hóa dây chuyền sản xuất bột giặt, hợp lý hóa trong sản xuất để nâng cao khả năng cạnh tranh”, ông Nhơn nói.

Tương tự, ông Nguyễn Lâm Viên, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Vinamit, chia sẻ: Trong 5 năm gần đây, Vinamit nghiên cứu rất kỹ về ứng dụng công nghệ sinh học. Với công nghệ sinh học và công nghệ sấy đông khô, Vinamit đã tạo ra sản phẩm sữa chua đông khô. Đây là sản phẩm chủ lực của Vinamit trong năm 2018.

Đặt mục tiêu đến năm 2020 đạt doanh số 250 triệu USD/năm, đầu tư cho sản xuất đến năm 2020 tăng năng lực lên gấp 5 lần hiện nay, ông Huỳnh Dũng Sáng, Phó Tổng Giám đốc kinh doanh Công ty cổ phần công nghiệp và thiết bị chiếu sáng Duhal cho biết, nhờ đầu tư chiều sâu về công nghệ, liên tục cập nhật cải tiến để tối ưu quy trình sản xuất nên doanh thu của công ty liên tục tăng trưởng qua các năm. Trong năm 2017, doanh thu đạt trên 1.000 tỷ đồng, trong đó xuất khẩu chiếm 30%, là đối tác chiến lược của tập đoàn Samsung Hàn Quốc.

Không chỉ DN sản xuất tích cực chuyển mình theo kịp thời kỳ công nghiệp mới, mà một số DN thương mại – dịch vụ cũng đã chuẩn bị tâm thế cho cuộc hội nhập mới này khá sớm. Cụ thể, Công ty Du lịch Vietravel đã cho ra mắt ứng dụng mua tour trực tuyến trên điện thoại và được khách hàng đánh giá cao. Tương tự, ông Phạm Hoàng Thái Dương – Nhà sáng lập Công ty cổ phần Color Life cho biết, đã ứng dụng công nghệ khép kín từ đặt hàng, giao hàng, quản lý sản xuất, kế toán tài chính, nhân sự và chăm sóc sau bán hàng,... đem lại nhiều giá trị vận hành.

Còn nhiều trăn trở

Tháng 5/2017, Thủ tướng Chính phủ đã có Chỉ thị: “Tăng cường năng lực tiếp cận cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4”, thể hiện quyết tâm lớn của Chính phủ trong việc tận dụng những cơ hội thúc đẩy sự phát triển đất nước. Từ khi có Chỉ thị của Thủ tướng, DN như được tạo động lực để đổi mới sáng tạo; song vẫn còn nhiều trăn trở…

Ông Lê Đình Phong – Nghiên cứu viên Trung tâm triển khai, Khu công nghệ cao TPHCM cho rằng, nền công nghiệp sản xuất Việt Nam vẫn đang trong giai đoạn tự động hóa toàn phần đến tự động hóa toàn bộ. Những nhà máy sản xuất có mức độ tự động hóa cao thường nằm ở các thương hiệu lớn hoặc có đầu tư từ nước ngoài, một phần do tận dụng giá nhân công lao động thấp, trong khi vốn đầu tư cho các dây chuyền tự động rất lớn.

Ông Liêu Hưng Tiến, Giám đốc kinh doanh Công ty Haravan bày tỏ: Rất nhiều DN Việt Nam có lợi thế về phân phối, bán lẻ thông thường, nhưng chưa nhìn ra nguy cơ khi hàng hoá ngoại nhập tràn vào Việt Nam theo con đường thương mại điện tử. Trong khi Việt Nam có đến 60% dân số dùng internet, online 25 giờ/người/tuần. Còn thế giới hiện có 600 triệu người tiêu dùng không biên giới. Công nghệ đang làm thay đổi ở nhiều lĩnh vực, trong đó thương mại điện tử đang thay đổi hành vi và thói quen của người dùng và đó là thách thức của các DN sản xuất tại Việt Nam.

PGS.TS Lê Hoài Quốc, Trưởng ban Ban quản lý khu Công nghệ cao TPHCM đánh giá: Trên bình diện thế giới, Cách mạng Công nghiệp lần thứ 4 đang tạo ra những thách thức liên quan đến những chi phí điều chỉnh trong ngắn đến trung hạn do tác động không đồng đều đến các ngành khác nhau, nên có những ngành sẽ tăng trưởng mạnh mẽ, có những ngành sẽ phải thu hẹp đáng kể. Trong từng ngành, cũng có sự khác biệt: DN tạo ra những công nghệ mới sẽ tăng trưởng nhanh; ngược lại, DN lạc hậu về công nghệ sẽ bị thu hẹp, đào thải.

Ở phạm vi quốc gia, theo PGS.TS Lê Hoài Quốc, Việt Nam cần nhanh chóng tận dụng những cơ hội và vượt lên những thách thức mới xuất hiện, chuyển đổi mô hình tăng trưởng từ chiều rộng sang chiều sâu, hỗ trợ DN giảm thâm dụng lao động phổ thông. Có cơ chế ràng buộc các DN FDI tham gia phát triển chuỗi cung ứng nội địa, có cơ chế đặc biệt để khuyến khích DN trong nước đầu tư tham gia chuỗi cung ứng nội địa.

“Riêng TPHCM cần chuyển đổi cơ cấu lao động trong các khu công nghiệp, khu chế xuất theo hướng giảm thâm dụng lao động phổ thông, tăng thâm dụng công nghệ và thâm dụng lao động có kỹ năng chuyên môn cao bằng chính sách, cơ chế ưu đãi áp dụng cho các DN và cho các công ty phát triển hạ tầng khu công nghiệp. TP cũng cần hỗ trợ các hoạt động nâng cao năng lực hấp thụ công nghệ, khuyến khích đổi mới sáng tạo, thúc đẩy thiết lập các cụm liên kết ngành, đào tạo liên ngành; thúc đẩy sự phát triển của các quỹ đầu tư mạo hiểm gắn với phát triển công nghệ và sáng tạo”, PGS.TS Lê Hoài Quốc nêu ý kiến.