Trong ba động lực tăng trưởng được xác định hiện nay gồm tiêu dùng, xuất khẩu và đầu tư, thì đầu tư công được xem là giải pháp then chốt, tạo hiệu ứng số nhân cho tăng trưởng. Khi động lực đầu tư công được khơi thông, không chỉ đáp ứng mong đợi của người dân về các công trình hạ tầng giao thông, giáo dục, y tế… sớm hoàn thành, đưa vào sử dụng, giúp giải tỏa sự quá tải mà còn giúp các doanh nghiệp tiêu thụ hàng hoá, tạo công ăn việc làm cho người lao động, từ đó thúc đẩy tiêu dùng…

Năm 2023, TPHCM được giao kế hoạch vốn đầu tư công hơn 70.000 tỷ đồng, nhiều gần gấp 2 lần năm 2022 nhưng con số giải ngân 3 tháng đầu năm mới chỉ đạt khoảng 4%. Theo báo cáo, có 25/61 đơn vị có tỷ lệ giải ngân là 0%. Tiến độ giải ngân nhìn chung vẫn còn ì ạch.

Các nguyên nhân được lý giải vẫn là khó khăn trong giải phóng mặt bằng (vấn đề tái định cư sao cho đảm bảo cuộc sống của người dân nơi ở mới, tính toán mức giá bồi thường tốt nhất có thể cho người dân...); đường đi của các thủ tục đầu tư, đấu thầu, gia hạn dự án… còn quá nhiêu khê; công tác phối hợp dọc, ngang chưa thông suốt và sự trì trệ của cán bộ, công chức trong bộ máy với tình trạng “3 không” vẫn còn như Bộ trưởng Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội đã nêu (không nói; không tham mưu, đề xuất; không triển khai hoặc cầm chừng, vừa làm vừa nghe ngóng).

Đầu tư công được xem là giải pháp then chốt, tạo hiệu ứng số nhân cho tăng trưởng. (ảnh: Thanhuytphcm.vn)

Cũng có nguyên nhân khi thực hiện mô hình chính quyền đô thị, thành lập Thành phố Thủ Đức nhiều việc còn vướng về phân cấp, về cơ chế vận hành của bộ máy, kể cả quy hoạch của thành phố mới… Nhìn chung, cơ chế còn ôm về trên và còn nặng xin – cho.

Trong các giải pháp nhằm thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công, Thủ tướng đã chỉ đạo các địa phương thành lập Tổ công tác đặc biệt do Chủ tịch Ủy ban Nhân dân các tỉnh, thành làm Tổ trưởng để tháo gỡ ngay khó khăn, vướng mắc, kịp thời hỗ trợ cho các doanh nghiệp, nhà đầu tư trên địa bàn. Hy vọng Tổ công tác có các ngành liên quan trực tiếp tham gia sẽ giảm bớt thời gian trao đổi để có sự thống nhất giữa thủ trưởng các cơ quan liên quan.

Các giải pháp cần được đẩy mạnh được thể hiện ở nhiều khâu từ việc giao kế hoạch, giao vốn… và nhất là việc làm tốt trách nhiệm xử lý theo thẩm quyền.

Mới đây, Thành ủy TPHCM có Thông báo Kết luận của Ban Thường vụ Thành ủy  TPHCM về tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo, kiểm tra, giám sát công tác giải ngân vốn đầu tư công các công trình, dự án trọng điểm trên địa bàn TPHCM. Thành ủy sẽ phân công các đồng chí trong Thường trực Thành ủy, Ủy viên Thường vụ Thành ủy làm Tổ trưởng 13 Tổ công tác. Các Tổ công tác sẽ giám sát, kiểm tra, đôn đốc và kịp thời ghi nhận các khó khăn, vướng mắc về cơ chế, chính sách để có giải pháp tháo gỡ.

Năm 2023, TPHCM được giao kế hoạch vốn đầu tư công hơn 70.000 tỷ đồng. (ảnh: Thanhuytphcm.vn)

Kỳ họp thứ 9, Hội đồng Nhân dân TPHCM khóa X (ngày 18/4) là kỳ họp chuyên đề, trong đó đã xem xét các tờ trình của UBND TPHCM và ra 16 nghị quyết liên quan đến đầu tư công là tín hiệu thúc đẩy tiến trình đầu tư công của TPHCM.

Thúc đẩy đầu tư công với tinh thần khẩn trương, quyết liệt, trong đó cấp trên càng sâu sát, lắng nghe, tháo gỡ thì tình hình chắc chắn sẽ được cải thiện và xoay chuyển theo hướng tích cực thay vì chỉ đạo chung chung, nặng phê phán, đặt tỷ lệ giải ngân đầu tư công là tiêu chuẩn quyết định khi xét thi đua, khen thưởng và đánh giá cán bộ, mà thiếu xem xét tắc ở khâu nào và ai có trách nhiệm cần phải xử lý…

Khi Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân TPHCM cùng đồng lòng, chia sẻ và cộng đồng trách nhiệm, thúc đẩy đầu tư công đạt kết quả cao nhất cả tiến độ và chất lượng sẽ tạo nên sự khởi sắc cho tăng trưởng của TPHCM và cả nước.