Trong tháng 3, tại các địa điểm tập trung nhiều du khách như: Phố đi bộ Nguyễn Huệ, Phố đi bộ Bùi Viện, Bưu điện TPHCM, Bảo tàng Chứng tích chiến tranh, Garden Mall… đã biến thành những sàn diễn thời trang áo dài mang đến những trải nghiệm độc đáo, mới lạ cho du khách và người dân TP. Nhiều du khách nước ngoài bày tỏ sự ấn tượng trước vẻ đẹp duyên dáng của tà áo dài Việt và chọn mua áo dài làm quà lưu niệm khi trở về nước.

Hai năm qua, không phải ngẫu nhiên mà Lễ hội Áo dài TPHCM tập trung hướng đến đối tượng du khách quốc tế và cả những người nước ngoài đang sinh sống, làm việc tại TP. Nói như nhà thiết kế Sỹ Hoàng, bản thân áo dài đã là một niềm cảm hứng và áo dài với đầy đủ những giá trị ẩn chứa của mình xứng đáng là “Đại sứ văn hóa” đưa hình ảnh Việt Nam, văn hóa Việt Nam lan tỏa mạnh mẽ.

Đông đảo người dân TP và du khách xem trình diễn áo dài tại Bưu điện TPHCM. (Ảnh: Quốc Thanh)

Theo nhiều nhà nghiên cứu, áo dài có lịch sử phát triển qua hơn 4 thế kỷ với hình dạng ban đầu là áo tứ thân và áo năm thân, vốn thông dụng với người phụ nữ nông thôn Bắc Bộ. Chiếc áo năm thân vẫn khá phổ biến với phụ nữ Việt Nam đến tận thế kỷ 19, cho đến khi được hai họa sĩ Lê Phổ và Cát Tường cải tiến mạnh mẽ trong thập niên 1930 - 1940 của thế kỷ XX theo xu hướng Âu hóa. Những năm sau đó, áo dài liên tục được biến tấu, khi thì ôm sát eo để tôn vinh dáng vẻ mềm mại của cơ thể người phụ nữ, lúc lại là thay đổi ở kiểu cổ áo, chít eo, vai raglan và quần ống rộng; gấu áo lúc buông thướt tha đến sát đất, lúc ngắn qua đầu gối… Thời hiện đại, áo dài vẫn là nguồn cảm hứng bất tận của các nhà thiết kế, họa sĩ. Vẫn giữ nguyên kiểu dáng, cấu trúc của chiếc áo dài cổ điển, họ đưa thêm nhiều chất liệu mới, kết hợp thêm nhiều hình thức trang trí như thêu, vẽ những hoạ tiết, điểm xuyết hoa văn từ các trang phục của các dân tộc Việt Nam, phục hồi nghệ thuật thêu truyền thống trên áo dài… Đặc biệt là sự cải tiến, hiện đại hóa áo dài, biến tà áo dài thướt tha, uyển chuyển trở nên năng động, cá tính qua hình thức áo dài cách tân, đưa trang phục của những dịp lễ tiết trọng đại trở thành trang phục của đời sống hàng ngày tiện dụng.

Năm 2018, kỷ niệm 45 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Nhật Bản, tại Lễ hội Áo dài TPHCM lần V, cố nghệ nhân Takahashi Masayuki, nguyên Hội Trưởng Liên đoàn nghề thủ công truyền thống Nhật Bản, đã giới thiệu nghệ thuật hoa vải truyền thống Tsumami đến với người dân Việt Nam. Nhà thiết kế - họa sĩ Sĩ Hoàng đã kết hợp vẻ đẹp độc đáo của hoa vải Tsumami với vẻ đẹp thuần khiết của áo dài Việt Nam. Lần kết hợp đó đã mang đến những tác phẩm văn hóa - nghệ thuật mới, vừa mang đậm dấu ấn của mỗi quốc gia, vừa thể hiện tình hữu nghị, đoàn kết giữa nhân dân hai nước. Phát huy kết quả tốt đẹp này, các nghệ nhân Nhật Bản tiếp tục mang nghệ thuật hoa vải Tsumami Nhật Bản với bề dày lịch sử hơn 200 năm đến với Lễ hội Áo dài TPHCM 2019. Nhà thiết kế Sĩ Hoàng cho biết: “Để có thể tôn lên vẻ đẹp của hoa vải Tsumami, chất liệu lụa tơ tằm cao cấp cho áo dài là phù hợp nhất khi màu nền của lụa sẽ góp phần tô điểm thêm cho hoa vải Tsumami rực rỡ. Những bông hoa vải Tsumami được đính lên áo dài bằng một loại đinh ghim đặc biệt, dễ dàng tháo gỡ ra khi cần và người nghệ sĩ có thể thoải mái sáng tạo nghệ thuật”.

Du khách người Italia chụp ảnh cùng người mẫu mặc áo dài in hình quốc kỳ Italia. (Ảnh: Quốc Thanh)

Trước đó, năm 2015, áo dài Việt cũng đã có sự kết hợp tuyệt vời với chất liệu làm sari của phụ nữ Ấn Độ tạo nên bộ trang phục của tình hữu nghị đoàn kết trong một chương trình giao lưu văn hóa Việt Nam - Ấn Độ. Trong nhiều bộ sưu tập của các nhà thiết kế áo dài nổi tiếng, chúng ta không chỉ có áo dài thổ cẩm gắn kết văn hóa cộng đồng các dân tộc anh em mà còn xuất hiện những chiếc áo dài mang dấu ấn của kimono - Nhật Bản, hanbok - Hàn Quốc, sườn xám - Trung Hoa…, hay mang hoa văn, hình ảnh của rất nhiều nền văn hóa trên thế giới…

Tà áo dài Việt - thoạt nhìn có vẻ giản đơn nhưng lại có khả năng biến hóa vô cùng, có thể dung hòa nhiều giá trị văn hóa, rất truyền thống mà lại rất hiện đại - đang được nhận diện ngày càng rộng rãi trên trường quốc tế, được xem là biểu tượng văn hóa đặc trưng của Việt Nam. Vì thế, các nhà thiết kế, họa sĩ áo dài hãy tiếp tục nghiên cứu, sáng tạo hơn nữa để nguồn cảm hứng về áo dài tiếp tục lan tỏa, cũng như truyền thông điệp mạnh mẽ về một Việt Nam giàu bản sắc, sẵn sàng hội nhập trên nền tảng phát huy các giá trị truyền thống như chính sự phát triển của chiếc áo dài Việt!