Chiều 12/1, đồng chí Trần Lưu Quang, Bí thư Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy TPHCM, chủ trì buổi làm việc với lãnh đạo UBND TPHCM và các sở, ngành liên quan để nghe báo cáo về hiện trạng và khả năng cung ứng vật liệu xây dựng cho các dự án trên địa bàn thành phố.

Bí thư Thành ủy TPHCM Trần Lưu Quang chủ trì buổi làm việc. (Ảnh: SGGP)

Buổi làm việc tập trung đánh giá thực trạng nguồn cung vật liệu xây dựng, khả năng đáp ứng cho các dự án trọng điểm, đồng thời bàn giải pháp bảo đảm nguồn cung ổn định, góp phần đẩy nhanh tiến độ và giải ngân đầu tư công trong thời gian tới.

Báo cáo tại buổi làm việc, Giám đốc Sở Xây dựng TPHCM Trần Quang Lâm, cho biết đá xây dựng hiện là khó khăn lớn nhất, tiếp đến là cát. Nguyên nhân chủ yếu do nhiều dự án hạ tầng, giao thông, đô thị đồng loạt triển khai khiến nhu cầu tăng cao, trong khi năng lực khai thác và vận chuyển chưa đáp ứng kịp. Điều này dẫn đến thiếu hụt nguồn cung, chênh lệch cung – cầu lớn và giá vật liệu tăng.

Chi phí vận chuyển hiện chiếm khoảng 25–30% giá thành, ảnh hưởng đến tiến độ thi công và công tác giải ngân.

Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Văn Được phát biểu tại buổi làm việc. (Ảnh: SGGP)

Theo Sở Xây dựng, năm 2026 nguồn đá xây dựng của TPHCM dự kiến thiếu khoảng 30%. Tuy nhiên, nếu các mỏ được gia hạn, nâng công suất và sớm đưa thêm mỏ mới vào khai thác thì cơ bản có thể bảo đảm nhu cầu. Ngược lại, cát xây dựng và cát san lấp thiếu hụt nghiêm trọng. Cát xây dựng chủ yếu đến từ nguồn nạo vét sông Đồng Nai, sông Sài Gòn (khoảng 36%), phần còn lại từ các tỉnh miền Tây và Campuchia. Riêng cát san lấp, TPHCM chỉ tự đáp ứng được khoảng 4%, còn lại phải phụ thuộc nguồn bên ngoài, trong đó Campuchia là nguồn lớn nhưng giá cả biến động và khó kiểm soát. Đất san lấp cơ bản có thể huy động trong địa bàn thành phố.

Việc sử dụng cát biển hiện còn nhiều khó khăn do yếu tố kỹ thuật, độ mặn và chi phí xử lý cao, cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện quy chuẩn để sẵn sàng áp dụng khi đủ điều kiện. Về quản lý giá, Sở Xây dựng đề xuất công bố giá vật liệu hàng tháng, bám sát giá thực tế tại mỏ và công trình, đồng thời có cơ chế bù giá, điều chỉnh hợp đồng đối với các dự án trọng điểm.

Phó Chủ tịch UBND TPHCM Bùi Xuân Cường phát biểu tại buổi làm việc. (Ảnh: SGGP)

Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TPHCM Nguyễn Toàn Thắng, cho biết năm 2026 nhu cầu đá xây dựng khoảng trên 28 triệu m³, khả năng đáp ứng khoảng 23 triệu m³ trong khi trữ lượng thực tế còn lớn hơn. Trong quý 1-2026, thành phố sẽ hoàn thành đấu giá 5 mỏ đá, đề nghị có cơ chế cấp phép sớm để đưa ngay vào khai thác phục vụ các dự án trọng điểm. Đối với cát, tổng nguồn quản lý khoảng 67 triệu m³, hiện mới huy động được hơn 3 triệu m³. Sở đề xuất cho phép nạo vét suối, hồ và các tuyến sông chính; phần thiếu hụt sẽ bổ sung từ nguồn ngoài. Nhu cầu đất san lấp năm 2026 khoảng 23 triệu m³, hiện mới đáp ứng được 12 triệu m³.

Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TPHCM Nguyễn Toàn Thắng. (Ảnh: SGGP)

Liên quan giải pháp quản lý giá, Phó Chủ tịch UBND TPHCM Bùi Xuân Cường, cho rằng cần lựa chọn nhà đầu tư chiến lược trực tiếp khai thác mỏ phục vụ các công trình trọng điểm; giao Sở Xây dựng công bố giá vật liệu hàng tháng; Hiệp hội Công nghiệp khoáng sản cam kết bán trực tiếp tại mỏ, phối hợp tăng nguồn cung đá.

Để đảm bảo nguồn vật liệu, Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Văn Được yêu cầu triển khai các giải pháp đồng bộ, rút gọn tối đa thủ tục hành chính; xác định cụ thể từng mỏ có thể nâng công suất khai thác. Đối với cát san lấp, cần mạnh dạn nghiên cứu khai thác các đụn cát, bãi bồi ven bờ, cửa sông, đi đôi với giải pháp kỹ thuật nhằm giảm tác động môi trường. Đồng thời, kiểm soát chặt “luồng xanh” vận chuyển vật liệu, xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, làm giá.

Giám đốc Sở Xây dựng TPHCM Trần Quang Lâm phát biểu.

Kết luận buổi làm việc, Bí thư Thành ủy TPHCM Trần Lưu Quang nhấn mạnh, việc bảo đảm nguồn vật liệu xây dựng là điều kiện quan trọng để đẩy nhanh tiến độ và giải ngân đầu tư công. Đồng chí Trần Lưu Quang yêu cầu quản lý chặt khâu vận chuyển, phân phối, không để xảy ra tình trạng đầu cơ, làm giá; nghiên cứu cơ chế giao mỏ trực tiếp cho chủ đầu tư, nhà thầu lớn của các dự án trọng điểm.

Bí thư Thành ủy TPHCM thống nhất với các đề xuất và yêu cầu tập trung bảo đảm đủ vật liệu xây dựng cho các dự án chiến lược trong năm 2026; giao UBND TPHCM rà soát, tháo gỡ các vướng mắc về cơ chế, phân công rõ trách nhiệm và xây dựng kế hoạch cụ thể, tính đúng, tính đủ chi phí. Đồng thời, nghiên cứu các giải pháp dài hạn như sử dụng cát biển, tái chế vật liệu xây dựng nhằm bảo đảm phát triển bền vững trong những năm tiếp theo.