Ngày 26/8, Thành ủy TPHCM tổ chức hội nghị quán triệt và triển khai thi hành Luật Phát triển đô thị theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến, kết nối đến các đảng ủy cấp trên cơ sở trực tiếp trực thuộc Thành ủy và đảng ủy xã, phường, đặc khu.
“Tôi cho đây là một giá trị cực kỳ lớn, bởi sự xung đột giữa các văn bản pháp luật là vấn đề các đồng chí đều hiểu rất rõ và đã xảy ra khá phổ biến trong thời gian qua”, đồng chí Trần Lưu Quang nói.
Kết luận hội nghị, Bí thư Thành ủy TPHCM Trần Lưu Quang nhấn mạnh, giá trị lớn nhất của Luật Phát triển đô thị trước hết nằm ở sự thay đổi cách nhìn và tư duy phát triển. Theo đồng chí, đô thị không chỉ là đối tượng quản lý mà phải trở thành chủ thể tạo ra tăng trưởng, động lực phát triển.
Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Văn Được và Chủ tịch HĐND TPHCM Võ Văn Minh dự hội nghị. Ảnh: VIỆT DŨNGĐịa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm
Theo Bí thư Thành ủy TPHCM, Luật Phát triển đô thị mang lại 3 giá trị đặc biệt quan trọng cho TPHCM.
Thứ nhất là phân cấp, phân quyền thực chất theo phương châm “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”. Luật trao và quy định thẩm quyền đối với 240 nội dung thuộc HĐND, UBND và Chủ tịch UBND TPHCM, qua đó tạo không gian chủ động lớn hơn cho thành phố trong tổ chức thực hiện.
“Các đồng chí không thể nói với lãnh đạo TPHCM là chờ hướng dẫn của Trung ương. Câu nói này đã trở thành quá khứ”, đồng chí Trần Lưu Quang nhấn mạnh.
Đồng chí Trần Lưu Quang đặc biệt nhấn mạnh nguyên tắc ưu tiên áp dụng Luật Phát triển đô thị khi có sự khác nhau giữa luật này với các luật khác về cùng một vấn đề. Đồng chí ví nguyên tắc này có giá trị như “kim cương”, bởi các cơ chế đặc thù dành cho TPHCM sẽ không còn dễ bị vô hiệu hóa bởi những quy định chung tại các luật khác.
Đại biểu dự hội nghị. Ảnh: VIỆT DŨNGThứ hai, luật mở ra không gian để TPHCM triển khai các chính sách, mô hình kinh tế mới. Theo Bí thư Thành ủy TPHCM, yêu cầu hiện nay không còn dừng ở thí điểm xem một cơ chế “có làm được hay không”, mà phải đưa những cơ chế hiệu quả vào thực hiện ổn định, lâu dài và tạo giá trị thực chất.
“Hạ tầng là đường băng, nguồn vốn là nguyên liệu, thể chế quyết định TPHCM cất cánh”, đồng chí khẳng định.
“Bây giờ không còn là thử nữa mà phải làm thật”, đồng chí nhấn mạnh và lưu ý nguyên tắc xuyên suốt là phải biến những nguồn lực thành phố đang có thành động lực mới cho phát triển.
Thứ ba là tốc độ và hiệu năng trong tổ chức thực hiện. Với những nội dung được luật trao thẩm quyền, TPHCM có thể chủ động ban hành quy định, không thụ động chờ đợi.
Theo Bí thư Thành ủy TPHCM, luật trao cho thành phố cơ hội rất lớn, nhưng kết quả cuối cùng phụ thuộc vào năng lực tổ chức thực hiện.
“Tôi mong từng đồng chí phải trả lời đủ ba câu hỏi này. KPI của chúng tôi dành cho các đồng chí về cơ bản cũng xoay quanh ba câu hỏi đó”, đồng chí Trần Lưu Quang nhấn mạnh.
Từ yêu cầu đó, Bí thư Thành ủy TPHCM yêu cầu ngay sau hội nghị, tất cả cơ quan, đơn vị phải bắt tay triển khai luật bằng những công việc cụ thể. Mỗi cán bộ, trên từng vị trí công tác, phải trả lời được 3 câu hỏi: Luật trao cho chúng ta và cơ quan chúng ta quyền hạn gì? Với quyền hạn đó, chúng ta tạo ra sản phẩm gì? Nếu không làm hoặc làm không hiệu quả thì ai chịu trách nhiệm?
Bí thư Thành ủy TPHCM Trần Lưu Quang phát biểu kết luận hội nghị. Ảnh: VIỆT DŨNGỞ cấp thành phố, đồng chí Trần Lưu Quang đề nghị Chủ tịch UBND TPHCM tập trung cụ thể hóa 240 nội dung luật trao quyền bằng 105 văn bản, gồm 73 nghị quyết của HĐND TPHCM và 32 quyết định của UBND TPHCM, Chủ tịch UBND TPHCM. Mục tiêu đến ngày 1/10/2026, khi luật có hiệu lực, thành phố có đầy đủ hành lang pháp lý để triển khai ngay.
Đối với các sở, ngành, Bí thư Thành ủy yêu cầu xác định rõ những nội dung quan trọng để ưu tiên thực hiện; chủ động thiết kế giải pháp trong phạm vi thẩm quyền, thay vì chỉ đề xuất xử lý từng vấn đề riêng lẻ.
Đồng chí cũng yêu cầu chấm dứt tình trạng văn bản xin ý kiến luân chuyển lòng vòng giữa các sở, ngành, kéo dài thời gian xử lý; đồng thời cho biết sẽ xem xét trách nhiệm cơ quan, đơn vị và người đứng đầu nếu tình trạng này tiếp diễn.
“Nói gọn lại, luật tạo ra môi trường mà cán bộ không sợ khi quyết định đúng, nhưng không thể che giấu quyết định sai”, Bí thư Thành ủy Trần Lưu Quang khẳng định.
Quyền hạn phải đi đôi với trách nhiệm
Bí thư Thành ủy TPHCM Trần Lưu Quang nhấn mạnh, nơi quyết định thành bại trong triển khai các cơ chế, chính sách chính là 168 xã, phường, đặc khu - nơi luật đến được với người dân và doanh nghiệp.
Vì vậy, các địa phương phải khẩn trương xây dựng chương trình hành động, kế hoạch xử lý vướng mắc và kiến tạo sự phát triển cho địa phương mình.
Theo đồng chí Trần Lưu Quang, khi nói đến quyền phải nói đến kiểm soát quyền; quyền hạn lớn hơn phải đi liền với trách nhiệm lớn hơn. Tinh thần là chuyển từ kiểm soát bằng xin phép sang kiểm soát bằng công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình.
Đại biểu dự hội nghị. Ảnh: VIỆT DŨNGBí thư Thành ủy lưu ý 2 xu hướng dễ dẫn đến sai lầm trong thực thi. Một là chậm trễ, trì hoãn, có quyền nhưng không dùng, có thời cơ nhưng không nắm bắt. Hai là không nắm chắc quy định, dẫn đến áp dụng sai hoặc lạm quyền.
“Cái gì không đo được, không tính thành tích”, đồng chí Trần Lưu Quang nêu rõ.
Tuy nhiên, với cán bộ quyết định đúng thẩm quyền, minh bạch, không vụ lợi, vì lợi ích chung nhưng kết quả chưa đạt như kỳ vọng, thành phố sẽ bảo vệ đến cùng. Ngược lại, trường hợp lợi dụng cơ chế để vụ lợi, lợi ích nhóm, gây thất thoát nguồn lực sẽ bị xử lý nghiêm và chắc chắn không có vùng cấm.
Thành phố sẽ công khai định kỳ bộ chỉ số đánh giá hiệu quả quản trị và phân quyền; đồng thời tổ chức kiểm tra định kỳ, đột xuất tại các địa bàn.
Đặc biệt, đồng chí Trần Lưu Quang nhấn mạnh công tác cán bộ là vấn đề có ý nghĩa quyết định. Việc đánh giá cán bộ được thực hiện qua 3 kênh: hệ thống chỉ số đánh giá năng lực và sản phẩm đầu ra (KPI); đánh giá của cơ quan tổ chức, lãnh đạo và đồng nghiệp; quan trọng nhất là đánh giá của người dân và doanh nghiệp.
“Chúng ta không giao quyền cho người không dám dùng quyền”, đồng chí Trần Lưu Quang nhấn mạnh.
Theo Bí thư Thành ủy, các kết quả như số văn bản ban hành đúng hạn, số thủ tục được rút ngắn, số ngày giảm cho doanh nghiệp, số dự án được khởi động... mới là thành tích cụ thể.
Đại biểu dự hội nghị. Ảnh: VIỆT DŨNGĐồng chí cũng nêu 3 thông điệp về công tác cán bộ:
Thứ nhất, cán bộ làm được việc, có sản phẩm rõ ràng sẽ được ghi nhận, khen thưởng, có cơ hội thăng tiến, đề bạt kịp thời, không nhất thiết phải chờ đến kỳ, không chờ tuần tự.
Thứ hai, cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung mà có sai sót trong quá trình đổi mới thì thành phố đứng ra bảo vệ và cam kết bảo vệ đến cùng. Đây không phải là lời động viên mà là một nội dung đã được luật xác lập và sẽ cụ thể hóa bằng quy định.
Thứ ba, cán bộ né tránh, đùn đẩy, sợ trách nhiệm, giữ an toàn cho bản thân bằng việc không quyết định gì thì sẽ phải rời đi.
Bí thư Thành ủy TPHCM khẳng định, thành công không được đo bằng việc được giao bao nhiêu thẩm quyền mà bằng kết quả cụ thể tạo ra từ thẩm quyền đó.
“Quyền hạn đã có, cơ chế đã có, thời gian không chờ đợi, việc còn lại là năng lực thực thi của chính chúng ta, đo bằng sản phẩm cụ thể qua từng địa bàn, qua thời gian”, đồng chí Trần Lưu Quang nhấn mạnh và đề nghị các địa phương bắt tay vào việc ngay.