Chủ Nhật, ngày 5 tháng 4 năm 2026

Băn khoăn về quy định không tố giác tội phạm của luật sư

Đại biểu Trương Trọng Nghĩa phát biểu tại hội trường


(Thanhuytphcm.vn) - Ngày 24/5, Quốc hội dành cả ngày để thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự số 100/2015/QH13. Một trong những nội dung có nhiều ý kiến khác nhau được các đại biểu đề cập, đó là quy định tại khoản 3, Điều 19 về người bào chữa không phải chịu trách nhiệm hình sự trong trường hợp không tố giác tội phạm do chính người mà mình bào chữa đã thực hiện hoặc đã tham gia thực hiện mà người bào chữa biết được khi thực hiện nhiệm vụ bào chữa, trừ trường hợp không tố giác các tội xâm phạm an ninh quốc gia hoặc tội đặc biệt nghiêm trọng khác.

Các đại biểu là luật sư như đại biểu Nguyễn Văn Chiến (Hà Nội), Đỗ Ngọc Thịnh (Khánh Hòa), Trương Trọng Nghĩa (TPHCM) tán thành với quan điểm loại trừ trách nhiệm của luật sư để tạo cơ hội cho tồn tại nghề và phát triển đối với luật sư nhưng nhiều ý kiến khác không đồng tình.

Theo đại biểu Trương Trọng Nghĩa, tham gia bào chữa, luật sư chịu trách nhiệm ràng buộc nặng nề. Luật sư tố giác thân chủ thì có thể vi phạm nguyên tắc suy đoán vô tội, có thể vi phạm quyền con người của bị can, bị cáo; trái với lương tâm và đạo đức nghề nghiệp, phản bội lại niềm tin của bị can, bị cáo; trái với thiên chức của luật sư là gỡ tội. Quy định này có thể khiến nhiều người hoang mang không muốn hành nghề luật sư.

Tranh luận về nội dung này, đại biểu Đỗ Ngọc Thịnh (Khánh Hòa) đề nghị làm rõ cơ sở lý luận, thực tiễn mà ban soạn thảo đưa ra quy định luật sư phải chịu trách nhiệm hình sự trong trường hợp biết thân chủ đã thực hiện các tội, có tham khảo kinh nghiệm quốc tế hay không. Đại biểu cho rằng luật sư không tố giác những tội phạm xâm phạm an ninh quốc gia và tội phạm đặc biệt nghiêm trọng có thể phải chịu trách nhiệm hình sự.

Các ý kiến cũng cho rằng Bộ luật Hình sự quy định có tới 84 tội liên quan đến tội xâm phạm an ninh quốc gia và tội phạm đặc biệt nghiêm trọng, điều này rất dễ dẫn đến tai nạn nghề nghiệp cho luật sư. Theo đại biểu Đỗ Ngọc Thịnh, quy định như vậy không chỉ ảnh hưởng đến luật sư tham gia bào chữa mà ảnh hưởng tới cả đội ngũ luật sư và nghề luật sư; cần khoanh lại những tội mà luật sư phải tố giác, gồm 27/84 tội để phù hợp với thực tiễn hoạt động hành nghề luật sư.

Tuy nhiên, đại biểu Nguyễn Thị Thủy (Bắc Cạn) cho rằng từ xưa đến nay, tội bất trung, đại nghịch luôn được xem là tội nặng nhất cần phải trừng trị mà Bộ luật nói đến là tội xâm phạm an ninh quốc gia. Với tội này, không thể lấy bất kỳ lý do nào, kể cả lý do hoạt động nghề nghiệp để miễn trách nhiệm hình sự. Từ trước đến nay không có quy định nào loại trừ cho người bào chữa. Bộ luật Hình sự 2015 đã thu hẹp đáng kể phạm vi chịu trách nhiệm hình sự của người bào chữa so với Bộ luật Hình sự 1999.

Đồng quan điểm, đại biểu Phạm Văn Hòa (Đồng Tháp) đề nghị bỏ khoản 3 Điều 19 vì nếu quy định miễn trừ trách nhiệm hình sự sẽ dẫn đến người bào chữa sử dụng kiến thức của mình để che giấu, biết rõ thân chủ có tội nhưng vẫn giúp cho thân chủ thoát tội. Điều đó không đúng với đạo đức nguyên tắc nghề nghiệp, không công bằng với mọi công dân; luật sư phải tuân thủ Hiến pháp và pháp luật, độc lập, trung thực, khách quan.

Vân Thanh

Ý kiến bạn đọc

refresh
 

Tổng lượt bình luận

Tin khác

Thông báo