Anh Tư kéo tôi lại ngồi cạnh, nếu như mọi khi thì lấy ngay chai rượu ngâm chuối hột rót ra anh em cùng nhâm nhi với các món ăn đầy đạm trên mâm, nhưng hôm nay anh rót… ly nước lọc mời. Như phụ họa giải thích lý do mời  nước lọc của anh Tư, chị Tư cầm mấy tờ báo chìa về phía tôi. Lướt nhanh qua các tờ báo chị Tư đưa, dường như hình ảnh tôi và anh Tư sẽ cầm ly rượu uống ngon lành, rồi gắp miếng cá dậy mùi thơm đưa cay, da béo ngậy trong miệng, chợt tan biến trong suy nghĩ. Tờ báo này giật tít “100% mẫu thịt heo, gà, vịt nhiễm vi khuẩn E.coli”, báo kia cũng “100% mẫu thịt được Viện Pasteur TPHCM xét nghiệm đều nhiễm E.coli”,… Các mẫu thịt heo, gà, vịt được lấy ở các chợ trên địa bàn 5 tỉnh thành: TPHCM, Bà Rịa-Vũng Tàu, Đồng Nai, Bình Dương và Bình Phước, 100% mẫu đều nhiễm E.coli vượt giới hạn cho phép. Nghĩa là, không chỉ thực phẩm ở các tỉnh vệ tinh đã không an toàn, ngay cả nguồn tự cung tự cấp tại TPHCM cũng không sạch.

Không chờ tôi đọc xong hết mấy tờ báo, anh Tư lên tiếng: “Thử hỏi chú mày, mấy con gà, vịt, và heo,… là những món ăn phổ biến trong mâm cơm mỗi gia đình hàng ngày; miếng thịt (heo, gà, vịt) nào cũng không an toàn, 100% nghĩa là ăn miếng nào cũng dính - nhiễm chất độc hại, vậy có đáng rầu đáng lo không?

Tôi còn chưa thể nói được gì, anh Tư lại đưa ra thêm mấy tờ báo. Lần này, không chờ tôi lật tìm, anh chỉ thẳng ngón tay vào mấy cái tít “100% mẫu ớt bột khảo sát đều nhiễm chất có thể gây ung thư”, “Khảo sát 100% mẫu ớt bột đều nhiễm chất gây ung thư”,… Theo đó, Viện Pasteur TPHCM thu thập ngẫu nhiên hàng chục mẫu ớt khô dạng bột tại các chợ và tiệm tạp hóa ở 5 tỉnh, thành phố: TPHCM, Đồng Nai, Bình Dương, Bình Phước và Bà Rịa-Vũng Tàu. Kết quả xét nghiệm cho thấy, 100% mẫu ớt bột đều có sự hiện diện của aflatoxin (chất có thể gây ung thư gan), nhiều mẫu vượt giới hạn cho phép!

Cũng là dân rành về công nghệ, anh Tư mở điện thoại lên cho tôi đọc “Aflatoxin là một nhóm các chất chuyển hóa của vi nấm, có độc tính cao và gây ung thư. Tổ chức Nghiên cứu Ung thư quốc tế IARC đã xếp loại aflatoxin B1 vào nhóm tác nhân gây ung thư cho người”. Cũng đáng lo, anh chị nhỉ - tôi dần cảm thông, chia sẻ nỗi lo cùng anh chị Tư.

Cầm ly nước cụng thay rượu, anh Tư trăn trở, mấy chục năm trước, thời buổi còn nhiều khó khăn, dân mình chỉ mong được ăn no mặc ấm. Dần dà khá lên, nhiều người đã có thể chọn cho mình những thứ ăn ngon mặc đẹp. Rồi bây giờ, không ít người khấm khá lại săn tìm những món ăn quý hiếm, độc đáo, lạ… “Ờ, người bình dân mình cũng ăn những món độc đấy - chị Tư chen ngang - nhưng không phải ăn những món độc đáo mà là ăn những thứ chứa độc tố, độc hại,…!”.

Cũng chưa vội dùng bữa, anh Tư trăn trở, thành phố mình có số dân đông nhất cả nước, khoảng 10 triệu người, mỗi ngày tiêu thụ hàng ngàn tấn thực phẩm. Khả năng tự cung tự cấp của thành phố chỉ khoảng 20%, số thực phẩm còn lại từ các tỉnh thành và nước ngoài. Nếu như trong sản phẩm khăn, áo, cà vạt của một doanh nghiệp công bố là “100% silk” nhưng trên thực tế không có lụa (silk), dù có mặc, đeo lâu ngày cũng không ảnh hưởng sức khỏe, chỉ thiệt hại quyền lợi. Nhưng trong thực phẩm, món ăn ngày 3 bữa, người dân mình đang đối diện với nhiều nguy hại đối với sức khỏe khi ăn phải nguồn thực phẩm kém chất lượng, thực phẩm tồn dư thuốc bảo vệ thực vật, thuốc kích thích tăng trưởng, kháng sinh, nhiễm E.coli,... nguyên nhân trực tiếp gây ra các loại bệnh nguy hiểm, đặc biệt là căn bệnh ung thư.

Chia sẻ với nỗi lo của anh chị Tư, tôi trấn an, thời gian qua, nguồn thực phẩm “bẩn”, thực phẩm không rõ nguồn gốc xuất xứ, không qua kiểm dịch còn tràn lan trên thị trường bởi thực trạng quản lý chồng chéo, không hiệu quả giữa các bộ liên quan bao gồm Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, Bộ Y tế và Bộ Công thương. Có thực trạng là “ba Bộ cùng quản lý một mâm cơm” nhưng quản theo kiểu cắt khúc, chồng chéo, nhưng trách nhiệm lại không rõ ràng. Hy vọng tình hình an toàn vệ sinh thực phẩm ngày càng được cải thiện, sức khỏe cộng đồng mình ngày càng nâng cao, khi Ban quản lý An toàn thực phẩm TPHCM - mô hình thí điểm đầu tiên cả nước, nhằm thực thi pháp luật về an toàn vệ sinh thực phẩm đi vào hoạt động phát huy hiệu quả. Ban quản lý được lập trên cơ sở tổ chức lại Chi cục Vệ sinh An toàn Thực phẩm thuộc Sở Y tế TPHCM và một số bộ phận trực thuộc Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, Sở Công thương…

Anh chị Tư đã bớt suy tư hơn, bắt đầu cầm đũa gắp miếng cá, mấy cọng rau để vào chén mời tôi. “Thành phố mình đang ngày càng phát triển, văn minh, hiện đại, không mong ai ai cũng có mấy món độc-lạ để thưởng thức, chỉ mong sao mâm cơm hàng ngày trong mỗi gia đình không chỉ bổ dưỡng mà phải 100% an toàn cho sức khỏe” - anh chị Tư gửi gắm.