Nghị quyết số 16-NQ/TW của Bộ Chính trị (khóa XI) về Phương hướng, nhiệm vụ phát triển TPHCM đến năm 2020 đã đề ra mục tiêu, nhiệm vụ “xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh văn minh, hiện đại với vai trò đô thị đặc biệt, đi đầu trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, đóng góp ngày càng lớn với khu vực và cả nước, từng bước trở thành trung tâm lớn về kinh tế, tài chính, thương mại, khoa học – công nghệ của đất nước và khu vực Đông Nam Á, góp phần tích cực đưa nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại vào năm 2020”.

Để thực hiện được mục tiêu đó, TPHCM phải hoàn thành sứ mệnh “đi trước” và phấn đấu “về đích trước”. “Đi trước về đích trước” không hẳn quy định cụ thể về mốc thời gian mà cơ bản là chất lượng phát triển. Do vậy, Thành phố phấn đấu tất cả các lĩnh vực phải đạt giá trị và chất lượng cao.

Để nước ta trở thành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại vào năm 2020, “Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 2011-2020” đã đề ra chỉ tiêu tốc độ tăng trưởng GDP bình quân 7 – 8%/năm thì TPHCM phải là 12%/năm. Hiện nay TPHCM chiếm trên 20% GDP của cả nước, nghĩa là 1% tăng trưởng của Thành phố sẽ kéo theo hơn 0,2% cho cả nước. Điều đó cho thấy sự phấn đấu đạt tỷ lệ tăng trưởng cao sẽ giữ vai trò hết sức quan trọng để hoàn thành chỉ tiêu chiến lược đề ra. Để phấn đấu đến năm 2020 nước ta cơ bản trở thành một nước công nghiệp thì tỷ trọng các ngành công nghiệp và dịch vụ phải chiếm khoảng 85% trong cơ cấu GDP. Hiện nay TPHCM ở 2 khu vực này đã đạt 99%, rõ ràng đã “đi trước”. GDP khu vực công nghiệp và xây dựng của TPHCM chiếm 23,5%, dịch vụ chiếm 29,8% của cả nước, nên cơ cấu các ngành kinh tế công nghiệp hiện nay là 39,4% và dịch vụ 59,6% trong cơ cấu GDP TPHCM có vị trí, vai trò rất quan trọng trong quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

Khu dân cư mới ở Quận 2, trên tuyến đường xa lộ Hà Nội. (Ảnh: Thanh Vũ)

Thành phố tiếp tục phát triển các nhóm ngành dịch vụ có giá trị gia tăng cao như thương mại quốc tế; tài chính, ngân hàng; dịch vụ cảng, kho bãi, hậu cần hàng hải và xuất, nhập khẩu, vận tải đa phương thức; du lịch. Phát triển các ngành công nghiệp có hàm lượng khoa học – công nghệ và giá trị gia tăng cao như cơ khí; điện tử - công nghệ thông tin; hóa dược – cao su; chế biến tinh lương thực, thực phẩm. Đồng thời lựa chọn một số công đoạn, các sản phẩm có giá trị gia tăng cao trong các ngành khác để đầu tư, tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu. Phát triển công nghiệp hỗ trợ, công nghiệp sạch, tiết kiệm năng lượng.

Để trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại vào năm 2020, Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 2011-2020 đề ra 3 đột phá chiến lược. TPHCM bước vào thế kỷ XI đã đề ra 12 chương trình, công trình trọng điểm thuộc các lĩnh vực kinh tế - xã hội vừa mang tính cấp bách, vừa cơ bản bảo đảm để phát triển nhanh, hiệu quả, bền vững. Tiếp đó thực hiện 5 chương trình, công trình kinh tế - xã hội mang tính đòn bẩy, và hiện nay đang thực hiện 6 chương trình đột phá có quan hệ chặt chẽ với 3 đột phá chiến lược của cả nước. Để thực hiện sứ mệnh “đi trước” và phấn đấu “về đích trước”, TPHCM đã đề ra các chương trình, kế hoạch, giải pháp để đạt chất lượng cao trên tất cả các lĩnh vực kinh tế - xã hội. Trước hết như trên đã nói là 4 ngành công nghiệp có giá trị gia tăng cao, 9 ngành dịch vụ có tính cạnh tranh cao, phát triển nông nghiệp đô thị công nghệ cao, phát triển dịch vụ y tế có trình độ cao, thể thao thành tích cao v.v… Do vậy, vấn đề nguồn nhân lực có trình độ cao được coi là yếu tố đầu tiên cho sự phát triển nhanh và bền vững của Thành phố để làm tròn nhiệm vụ đầu tàu, “đi trước” trong quá trình thực hiện chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 2011-2020. Cho nên, đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục – đào tạo; nâng cao năng lực giáo dục các cấp, đào tạo nghề, đào tạo đội ngũ doanh nhân, nâng cao chất lượng, phát hiện, bồi dưỡng năng khiếu, nhân tài trong mọi lĩnh vực. TPHCM là Thành phố có số dân đông nhất nước, có nguồn nhân lực dồi dào, có điều kiện và khả năng thu hút nguồn nhân lực từ nhiều nơi trong và ngoài nước; có khoảng 20% số trường đại học cả nước, có đội ngũ khoa học kỹ thuật hàng chục ngàn người, chiếm 37% tổng số cán bộ khoa học của cả nước. Do vậy, xây dựng và phát huy vai trò của nguồn nhân lực chất lượng cao của Thành phố là điều kiện tối quan trọng cho sự phát triển Thành phố nói riêng, cả nước nói chung.

Với thành tựu đạt được trong 30 năm đổi mới, đặc biệt hơn 1 thập niên đầu thế kỷ XXI đến năm 2020, khi hoàn thành chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 2011-2020, TPHCM sẽ là một thành phố có kinh tế phát triển cao dựa trên nền tảng dịch vụ và công nghiệp có giá trị gia tăng cao; một trung tâm công nghiệp, tài chính và thương mại; trung tâm khoa học – công nghệ, giáo dục – đào tạo chất lượng cao của cả nước và khu vực Đông Nam Á. TPHCM hoàn thành sứ mệnh “đi trước, về đích trước” trong sự nghiệp đưa nước ta cơ bản trở thành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại.

Khu dân cư Quận 4, bên bờ kênh Bến Nghé. (Ảnh: Thanh Vũ)

* Thành phố Hồ Chí Minh 40 năm phát triển, hội nhập – Những mốc son và những sự kiện lịch sử