Chủ Nhật, ngày 5 tháng 12 năm 2021

Thời gian vàng để TPHCM tái thiết lại phúc lợi xã hội

Công nhân tại một doanh nghiệp trên địa bàn TPHCM mua hàng lưu động (ảnh chụp trước khi có dịch Covid-19).

(Thanhuytphcm.vn) - TPHCM là thị trường hấp dẫn người lao động, tuy nhiên cú sốc xã hội trong đại dịch Covid-19 vừa qua làm cho nhiều người chưa mạnh dạn quay lại làm việc. Nguồn lao động tại TPHCM có nguy cơ thiếu hụt, dẫn đến việc vận hành kinh tế thời gian tới được dự báo không ít khó khăn… PGS.TS Nguyễn Đức Lộc, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Đời sống Xã hội (Social Life) đã có những phân tích về thực trạng và gợi ý giải pháp nhằm khôi phục thị trường lao động TPHCM.

Câu chuyện thách thức giữa cung và cầu nguồn lao động

PGS.TS Nguyễn Đức Lộc nói rằng: “Mọi người đang lo lắng vấn đề tái thiết lao động của TPHCM trong thời gian tới, trước mắt là ngay thời điểm cuối năm này. Theo tôi, vấn đề thiếu lao động hiện chỉ là cục bộ, tạm thời vì khi TPHCM phục hồi lại hệ sinh thái kinh tế sản xuất, thì chúng ta thấy được đây chính là địa phương hấp dẫn để nhiều người đến mưu sinh, xét về cơ hội việc làm cũng như các hạ tầng xã hội”.

Lý giải việc người lao động về quê thời gian vừa qua, theo PGS.TS Nguyễn Đức Lộc thì tình trạng không có việc làm kéo dài, môi trường sống chật chội nên một số người không cầm cự nổi, họ tạm thời lánh về quê. Việc người lao động về quê thời điểm đó cũng là hợp lý. Thứ nhất sắp xếp lại công việc gia đình cũng như để nghỉ ngơi, tuy nhiên thói quen cư trú ở đô thị cũng như vấn đề kinh tế gia đình nên họ sẽ nhanh chóng trở lại TPHCM.

Theo PGS.TS Nguyễn Đức Lộc, câu chuyện giữa cung và cầu nguồn lao động cũng sẽ là thách thức không nhỏ trong thời gian tới. Xét về ngắn hạn thì có thể thiếu lao động nhưng một mặt chúng ta sẽ thấy là các doanh nghiệp cũng đang chuyển động theo hướng tự động số. Đây là một thử thách rất lớn đối với các doanh nghiệp trong việc tái cơ cấu lại nền sản xuất. Ngoài ra xu hướng lao động tự do hóa sẽ tăng cao, khi mà các doanh nghiệp chuyển đổi mô hình tuyển dụng. Hiện nay các doanh nghiệp đang có xu hướng chuyển sang kỹ thuật số, máy móc thay thế dần các vị trí việc làm, đó là bài toán về lâu dài. Chúng ta cần tính toán tới nguồn lao động trong tương lai không còn nhìn dưới góc độ cơ học là có bao nhiêu người đang làm việc cho TPHCM, vì rất có thể người ta đang ở tỉnh này, tỉnh kia,… nhưng vẫn đang làm việc cho các doanh nghiệp TP, đó là điều mà TPHCM cần tính tới. Vậy thì chúng ta sẽ thấy được bức tranh lao động sắp tới có rất nhiều xu hướng.

Người lao động cần được củng cố thêm niềm tin để quy trở lại làm việc. Trong ảnh: Bạn trẻ tìm kiếm cơ hội việc làm tại chương trình “Tiếp sức người lao động” tại TPHCM (ảnh chụp trước khi có dịch Covid-19). Người lao động cần được củng cố thêm niềm tin để quy trở lại làm việc. Trong ảnh: Bạn trẻ tìm kiếm cơ hội việc làm tại chương trình “Tiếp sức người lao động” tại TPHCM (ảnh chụp trước khi có dịch Covid-19).

Trở lại câu chuyện người lao động ồ ạt về quê vừa qua. Chúng ta lưu ý rằng hiện nay ít nhiều những người này cũng rục rịch, mong muốn trở lại làm việc. Bằng chứng là trong những ngày qua, dòng người lao động cũng đang đổ về TPHCM và Bình Dương tìm việc, sắp tới sẽ đổ về nhanh chóng hơn khi dịch bệnh được kiểm soát dần… PGS.TS Nguyễn Đức Lộc phân tích thêm: Tâm lý chung bản thân người lao động hiện nay cũng cảm thấy do dự, thứ nhất do truyền thông chúng ta chưa cho thấy TPHCM là điểm đến an toàn, nên người lao động cũng thấy cần phải cân nhắc. Thứ hai là nếu như trước đây TPHCM sôi động, mọi thứ luôn sẵn sàng, người lao động đến có thể có được việc làm ngay. Tuy nhiên câu chuyện hiện nay khác xưa rất nhiều, người lao động cũng phải nghe ngóng tình hình, phải cân nhắc kỹ lưỡng hơn. Vấn đề quan trọng tiếp theo là hiện nay các tuyến đường thông suốt nhau giữa các tỉnh, thành với TPHCM cũng chưa phải thuận lợi, một số nơi vẫn cần xét nghiệm lại, tuy nhiên trở ngại này chỉ là ngắn hạn thôi.

Cần sớm tái thiết hệ thống phúc lợi xã hội

Theo PGS.TS Nguyễn Đức Lộc, đối diện với Covid-19, một trong 10 dịch bệnh gây tử vong nhiều nhất trong lịch sử nhân loại, cả nước đã kiên cường chống dịch bằng quyết tâm chính trị rất lớn. Tuy vậy, TPHCM và các tỉnh lân cận vẫn chịu những ảnh hưởng nặng nề. Để đảm bảo an sinh xã hội cho các nhóm lao động mất việc, người yếu thế, Chính phủ đã đưa ra các gói cứu trợ, tuy nhiên việc hỗ trợ nhìn chung vẫn chưa bắt kịp với thực tế là số lượng người cần hỗ trợ khẩn cấp quá lớn. Các cơ quan quản lý đã điều chỉnh thủ tục hành chính để thuận lợi trong việc tiếp cận các nhóm yếu thế nhưng vẫn chưa bao phủ hết những người dân cần được hỗ trợ; chưa chủ động thu hút nguồn lực xã hội, nhân lực từ cộng đồng cho công tác cứu trợ một cách có hệ thống và kịp thời.

Vai trò của công tác an sinh không chỉ hết sức cần thiết trong đại dịch mà cũng là một yếu tố quan trọng giúp duy trì sự ổn định giai đoạn hậu đại dịch (ảnh chụp trước khi có dịch Covid-19). Vai trò của công tác an sinh không chỉ hết sức cần thiết trong đại dịch mà cũng là một yếu tố quan trọng giúp duy trì sự ổn định giai đoạn hậu đại dịch (ảnh chụp trước khi có dịch Covid-19).

TPHCM đã có những quyết sách chưa từng có tiền lệ trong công tác cứu trợ, qua việc nhanh chóng đưa ra hàng loạt gói cứu trợ khẩn cấp trên quy mô lớn, thành lập Trung tâm tiếp nhận và hỗ trợ hàng hóa thiết yếu phục vụ người dân khó khăn trong dịch bệnh Covid-19. Công tác cứu trợ gặp nhiều khó khăn trong thời gian đầu do thiếu thông tin dữ liệu về các nhóm lao động phi chính thức, đặc biệt là dữ liệu về nhóm người di cư, do ràng buộc về thủ tục hành chính, nhưng cũng đã giúp đảm bảo một ngưỡng sinh tồn cho những người khó khăn tại Thành phố, thực sự trở thành một chân kiềng giúp công tác chống dịch dần dần đi vào kiểm soát. Vai trò của công tác an sinh không chỉ hết sức cần thiết trong đại dịch mà cũng sẽ là một yếu tố quan trọng giúp duy trì sự ổn định giai đoạn hậu đại dịch khi mà nền kinh tế mới chỉ phục hồi dần từng bước, người lao động mất việc, đặc biệt là các nhóm di cư, yếu thế vẫn cần sự hỗ trợ. Do đó, Thành phố cần có các phương án tái thiết đời sống xã hội, đảm bảo an dân mà hạt nhân là từng cộng đồng tổ dân phố, khu phố.

Ngoài ra, Thành phố vẫn phải tiếp tục bao phủ mạng lưới an sinh đủ rộng, đồng thời kêu gọi các nguồn lực của cộng đồng. Việc duy trì các thiết chế cứu trợ dựa vào năng lực cộng đồng, trong đó Trung tâm an sinh là một hạt nhân dẫn dắt, sẽ đóng vai trò quan trọng trong bối cảnh hậu đại dịch. Sự phát triển của Trung tâm an sinh chính là một hạt nhân cơ bản trong các chính sách xã hội, thể hiện sự tốt đẹp của chế độ xã hội chủ nghĩa, giúp tái phân phối của cải xã hội, giải phóng nguồn lực trong dân cư. Trung tâm an sinh là một hình thức hỗ trợ mới, thể hiện tinh thần của nhà nước phúc lợi, định hướng phát triển cộng đồng trên nguyên tắc hiệp lực công – tư nên rất cần một Chiến lược phát triển về lâu dài.

Dịp này TPHCM cần tái thiết lại phúc lợi xã hội, ví dụ nhà ở, các thiết chế về chăm sóc sức khỏe, giáo dục,… Đây là thời gian vàng để chúng ta làm, nếu chậm trễ, chỉ cần 2-3 tháng nữa thôi thì đâu lại vào đó, hiện trạng đó sẽ rất gần, khi dịch bệnh xảy ra sẽ lặp lại tình trạng cũ: nhà trọ chật chội, điều kiện ăn ở của người lao động không cao. Và chúng ta nên nhớ rằng TP không chỉ cần lao động bậc cao, mà thị trường lao động là một hệ sinh thái tương trợ nhau, chính vì vậy TP sắp tới vẫn với hình ảnh cũ, vẫn cần có nhiều thành phần lao động tham gia, trong đó phải thừa nhận rằng có rất nhiều lao động giản đơn… Cho nên vấn đề là mình làm cách nào để cải thiện đời sống người dân tốt hơn, môi trường làm việc tốt hơn, để người ta cảm thấy an tâm, TP trở thành nơi dễ sống, đáng sống và an toàn là chuyện quan trọng…

Anh Huy


Ý kiến bạn đọc

refresh
 

Tổng lượt bình luận

Tin khác

Thông báo