Thứ Ba, ngày 25 tháng 6 năm 2019

Rộn ràng Tết Chol Chnam Thmay

Đại diện lãnh đạo Quận 3 tặng quà cho bà con Khmer nhân dịp Tết Chol Chnam Thmay 2019. (Ảnh: X.Khu)

(Thanhuytphcm.vn) - Là cộng đồng có số đông đứng hàng thứ 3 trong tổng số 51 dân tộc thiểu số có mặt tại TPHCM, qua nhiều năm sinh sống, người Khmer đã dần hòa nhập và trở thành một bộ phận cư dân đặc biệt, tô điểm sắc màu cho một đô thị hiện đại với những nghi lễ mang đậm nét văn hóa dân tộc được truyền lại từ ngàn đời.

Giữa dòng chảy tấp nập của cuộc sống đô thị, đồng bào Khmer tại TPHCM vẫn gìn giữ cho mình những nghi lễ mang tính truyền thống trong các ngày lễ, hội của dân tộc. Ngày Tết cổ truyền Chol Chnam Thmay năm nay của bà con Khmer lại thêm rộn ràng với giọng ca, điệu múa truyền thống vì những đổi thay tích cực trong cuộc sống và niềm chung vui của cả cộng đồng.

Tết Chol Chnam Thmay trong đời sống người Khmer

Tết Chol Chnam Thmay hay còn gọi là Tết vào năm mới theo tiếng Khmer là lễ hội truyền thống lớn nhất trong năm của người Khmer, được tổ chức vào trung tuần tháng 4 - thời điểm giao mùa. Tùy theo tính toán của những nhà chiêm tinh, ngày Tết Khmer được ấn định cụ thể theo từng năm, nhưng thường có 3 ngày lễ chính (rơi vào khoảng thời gian từ 13-16/4). Năm nay, Tết Chol Chnam Thmay diễn ra từ 14-16/4 với thời khắc giao thừa rơi vào lúc 15 giờ 12 phút ngày 14/4. Tết Chol Chnam Thmay gồm nhiều hoạt động tôn giáo, lễ hội truyền thống phong phú được tổ chức tại chùa, gia đình và các khu sinh hoạt công cộng của cộng đồng bà con Khmer.

Ngày đầu tiên của Tết, bà con Khmer làm cơm cúng tại gia đình và lên chùa làm lễ đón Chư Thiên. Mọi người cùng nhau cầu nguyện, mong muốn những điều tốt lành. Buổi tối ngày đầu tiên cũng là thời điểm bắt đầu các chương trình vui chơi, múa hát. Ngày thứ 2 là lễ dâng hoa, dâng cơm, bánh trái tại chùa, trong đó có nghi thức đắp núi cát cầu may mắn, cầu phúc, cầu duyên. Ngày cuối cùng là một ngày rất trọng đại đối với người Khmer, bởi đó là ngày lễ cầu siêu, tắm Phật tại Chùa và tắm Phật tại nhà, mang ý nghĩa gột rửa những muộn phiền, đón những điều mới mẻ, an vui.

Cũng giống như phong tục của người Kinh, người Hoa, ngày Tết cũng là thời gian những người con Khmer từ nơi học tập, làm việc trở về xum họp với gia đình, với quê hương, cùng đón mừng năm mới bên nhau, thăm họ hàng, gia tộc, và đi chùa lễ Phật… Những người Khmer không có điều kiện trở về quê hương bản quán sẽ lựa chọn việc đón Tết Chol Chnam Thmay tại TP với những nghi lễ truyền thống như một điều tất yếu cho sự hòa nhập, thích ứng với cuộc sống hiện đại nơi đô thị.

Ông Lâm Ngọc Thành, người nhiều năm làm công quả tại chùa Potivong chia sẻ, Tết Chol Chnam Thmay là lễ hội mang đậm nét đặc trưng nhất của văn hóa truyền thống của người Khmer. Trong ngày Tết, người Khmer diện những bộ trang phục truyền thống cầu kỳ, màu sắc phong phú; nấu những món ăn, đồ cúng đặc biệt mà thường ngày không có; trai gái lên chùa cúng Phật rồi múa, hát cùng nhau. Dù cuộc sống TP làm giới trẻ có nhiều thay đổi, nhưng những nghi lễ, phong tục truyền thống trong dịp Tết vẫn được các gia đình Khmer gìn giữ.

Giới thiệu cách làm món ăn truyền thống trong dịp Tết Khmer. (Ảnh: X.Khu) Giới thiệu cách làm món ăn truyền thống trong dịp Tết Khmer. (Ảnh: X.Khu)

Lưu giữ nét đẹp truyền thống văn hóa Khmer

Ngay đầu tháng 4, không khí chuẩn bị đón Tết Chol Chnam Thmay đã tràn ngập khu dân cư bà con Khmer tại đường Bùi Thế Mỹ, phường 10, Tân Bình, một trong những địa điểm được coi là tập trung đông bà con Khmer tại TPHCM. Bà con cùng nhau dọn nhà, trang hoàng nhà cửa, sơn sửa tường rào,… và cuối tuần cùng đến chùa Potivong làm những công việc chuẩn bị cho mùa Tết năm nay.

Phó Giáo sư, Tiến sỹ Huỳnh Ngọc Thu, Trưởng khoa Nhân học, Đại học Khoa học xã hội và nhân văn TPHCM cho rằng, Tết Chol Chnam Thmay xưa kia là lễ hội đánh dấu giao mùa, là dịp thể hiện sự tri ân, thờ phụng tổ tiên. Với cuộc sống hiện nay, Tết Chol Chnam Thmay còn là cơ hội để giới trẻ Khmer hiểu hơn về cội nguồn dân tộc, góp phần lưu giữ, bồi đắp những nét đẹp truyền thống của nền văn hóa dân tộc Khmer.

Ông Danh Chea, một người Khmer quê ở Kiên Giang, nay sống tại phường 10, quận Tân Bình, một địa điểm tập trung đông bà con Khmer cho biết, mặc dù cuộc sống còn nhiều khó khăn, vất vả, nhưng bà con Khmer luôn giữ được bản sắc văn hóa dân tộc của mình và truyền lại cho thế hệ sau. “Tụi nhỏ không chỉ giữ tiếng nói Khmer mà còn được dạy chữ Khmer, biết về văn hóa Khmer. Ngày lễ, Tết của dân tộc vẫn cùng cha mẹ làm cơm cúng thờ phụng tổ tiên hay lên chùa làm lễ. Việc ăn mặc, múa hát trong những ngày lễ của dân tộc vẫn giữ được nếp cũ xưa kia của cha ông”- ông Danh Chea chia sẻ.

Đánh giá được tầm quan trọng của Tết Chol Chnam Thmay trong đời sống tinh thần của người Khmer, từ đầu tháng 4, lãnh đạo Đảng, Nhà nước và TPHCM đã tổ chức nhiều hoạt động thăm, hỏi, chúc Tết, tặng quà cho đồng bào Khmer tại TPHCM, dù nơi đây không phải là nơi tập trung đông bà con Khmer như những tỉnh miền Tây Nam Bộ.

Tại hai chùa Candaransi và Potivong, các hoạt động đón Tết đã được các nhà sư và người dân Khmer quanh chùa chuẩn bị chu đáo trong tiếng nhạc, lời ca truyền thống. Hàng rào được sửa sang; cửa cổng được quét sơn lại; khuôn viên chùa, tháp thờ Phật, nhà tăng, chính điện… đều đã được quét dọn, sơn sửa chu đáo chuẩn bị cho những nghi lễ đón Tết của bà con Khmer TP và ở các địa phương lân cận.

Cùng với sự phát triển mạnh mẽ của kinh tế - xã hội, bằng sự nỗ lực của mỗi cá nhân và sự quan tâm hỗ trợ của Đảng và Nhà nước, đời sống vật chất, tinh thần của bà con Khmer ngày càng được cải thiện hơn. Những đổi thay tích cực trong cuộc sống mỗi gia đình và sự chung tay giúp sức của cả cộng đồng đã góp phần nhân thêm niềm vui trong mùa lễ hội và những điệu múa Răm-vông của người Khmer ở TPHCM thêm rộn ràng trong Tết Chol Chnam Thmay năm nay.

Xuân Khu – Hương Thảo


Ý kiến bạn đọc

refresh
 

Tổng lượt bình luận

Tin khác

Thông báo