Chủ Nhật, ngày 21 tháng 7 năm 2019

Vở cải lương thể nghiệm Nhật thực:

Khẳng định chân lý “tà không thể thắng chánh”

Người nghệ sĩ trẻ cùng hai hình tượng Bi kịch và Hài kịch trên sân khấu Nhật Thực

(Thanhuytphcm.vn) - Tối 5/5, tại rạp Công Nhân (Quận 1), Nhà hát Thể nghiệm Thế giới Trẻ (Đại học Sân khấu - Điện ảnh TPHCM) phối hợp Sân khấu Sen Việt đã công diễn vở cải lương thể nghiệm Nhật thực (tác giả: Lê Duy Hạnh, chuyển thể cải lương: Nguyên Phương, đạo diễn: Lê Nguyên Đạt). Đây là tác phẩm sẽ đại diện Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh TPHCM tham gia Liên hoan Sân khấu Thể nghiệm quốc tế 2019 - lần III tại Hà Nội vào cuối năm.

Từ kịch đến cải lương thể nghiệm

Có thể nói, Nhật thực chính là phiên bản cải lương đầy mới mẻ và mạo hiểm của vở kịch thể nghiệm Diễn kịch một mình từng gây tiếng vang trên sân khấu 5B vào đầu những năm 1990 - cũng là tác phẩm giúp mọi người khám phá thêm một “cải lương chi bảo” Bạch Tuyết cũng rất xuất sắc trên sàn kịch.

Qua gần 30 năm, những cuộc đối thoại, chất vấn của 3 nhân vật trung thần - nịnh thần - nhà vua về lẽ phải - trái ở đời, cách ứng xử đúng với vai trò, vị trí của mình, vẫn mang tính thời sự, vẫn gợi lên bao điều suy nghĩ, trăn trở trong mỗi con người của hôm nay. Chính “chất thời đại” đó của tác phẩm đã thôi thúc đạo diễn Lê Nguyên Đạt theo đuổi dự án - dựng một phiên bản cải lương - trong nhiều năm qua. Hiệu ứng có được khi dàn dựng một trích đoạn ngắn Diễn kịch một mình cho sinh viên dự thi Liên hoan các trường sân khấu quốc tế khu vực Châu Á (2013) càng củng cố quyết tâm của anh khi cho biết: “Cải lương là loại hình động và mở, có khả năng tiếp nhận và dung hòa các loại hình nghệ thuật khác. Tôi tin rằng kịch bản này rất phù hợp để làm cải lương một cách đầy mới mẻ”. Cũng theo đạo diễn Lê Nguyên Đạt, qua nhiều lần trao đổi, thuyết phục tác giả Lê Duy Hạnh đồng ý cho chuyển thể cải lương, hơn 10 lần chỉnh sửa kịch bản, cùng những bước chuẩn bị công phu, Nhật Thực cũng lên sàn trong năm 2018 và mãi đến nay mới thành hình.

Chia sẻ về vở diễn, đạo diễn Lê Nguyên Đạt cho hay, khác với kịch bản gốc khai thác tâm trạng bất lực của người nghệ sĩ đã từ giã cõi đời, mượn hình tượng các nhân vật để bày tỏ nỗi niềm, Nhật Thực chuyển tải những suy tư, trăn trở của người nghệ sĩ trẻ về nghề, về nghệ thuật, về bản thân mình trong giai đoạn “nhật thực của sân khấu truyền thống” - tranh tối tranh sáng. Thông qua các vai diễn mà người nghệ sĩ hóa thân, sự đối đáp giữa cái thiện - cái ác và cái lẽ ra phải mang giá trị cầm cân nảy mực, người nghệ sĩ dần khám phá giá trị chân - thiện - mỹ mà nghệ thuật mang lại, khẳng định chân lý “tà không thể thắng chánh”. Dù buổi nhật thực mặt trời có bị che lấp thì cũng sẽ nhanh chóng trở lại rực rỡ cũng như nghệ thuật sân khấu cải lương dù có lúc gặp gian nan thì người nghệ sĩ với tình yêu nghệ thuật, niềm say nghề vẫn quyết tâm gìn giữ, làm đẹp thêm cho sân khấu cải lương với tiêu chí: “Cải cách hát ca theo tiến bộ - Lương truyền tuồng tích sánh văn minh”.

Khi cải lương mang màu sắc đương đại

Chất thể nghiệm của Nhật thực không chỉ đơn giản là diễn cải lương một mình (như phiên bản diễn kịch một mình trước đây) mà mang màu sắc đương đại với sự hòa trộn của nhiều loại hình nghệ thuật: hát bội, múa đương đại, kịch câm… cùng sự ngẫu hứng ứng diễn của người nghệ sĩ. Chia sẻ cảm nhận về vở diễn, chị Hồng Ngân (Quận 6) cho biết: “Tôi bắt gặp nhiều sắc màu sân khấu thế giới ở Nhật thực, có cả bóng dáng kịch mặt nạ Nhật Bản và Philippines mà tôi từng được xem trong một chương trình giao lưu văn hóa. Nhưng điều tôi đánh giá cao là vở vẫn đậm chất cải lương - không sa đà vào những yếu tố thử nghiệm làm biến chất loại hình rồi xem đó là “làm mới” cải lương”. Nhiều khán giả trẻ bày tỏ sự ấn tượng về phần âm nhạc của vở diễn với nhiều bài bản tài tử được phối hiện đại cùng phần nhạc đệm “bắt tai”, tạo nhiều cảm xúc.

Nghệ sĩ Lê Trung Thảo liên tục hoán đổi các nhân vật người nghệ sĩ trẻ, trung thần, nịnh thần và nhà vua trong vở Nhật Thực Nghệ sĩ Lê Trung Thảo liên tục hoán đổi các nhân vật người nghệ sĩ trẻ, trung thần, nịnh thần và nhà vua trong vở Nhật Thực

Với nghệ sĩ Lê Trung Thảo, vẫn quen thuộc với khán giả qua hình ảnh “kép đẹp” hay vai trò một đạo diễn năng động của sân khấu TP, thì Nhật thực là một thử thách không nhỏ khi phải “diễn cải lương một mình”. Trung Thảo cho biết thay vì áp lực, anh xem đây là cơ hội để thể nghiệm chính bản thân mình, từ việc tìm tòi cách diễn mới, chọn cách ca phù hợp đến rèn luyện sức khỏe, sức bền, điều chỉnh, phân phối hơi sức để có thể liên tục hoán chuyển giữa hình tượng người nghệ sĩ trẻ, các nhân vật vua, trung thần và nịnh thần suốt 85 phút trên sân khấu. Có thể nói, sau vai Tả quân Lê Văn Duyệt của vở cải lương Trung thần (Giải II hạng mục Sân khấu Giải thưởng Văn học Nghệ thuật TPHCM 5 năm lần II) Lê Trung Thảo đã lại có một vai diễn “để đời” khi mạnh dạn chấp nhận thử thách, không bó mình vào “vùng an toàn”.

Nhật Thực còn có sự tham gia của hai nghệ sĩ trẻ Hoàng Quốc Thanh và Thành Tây trong hình tượng Hài kịch và Bi kịch. Việc hai nghệ sĩ ca diễn tốt, được xếp vào những “kép đẹp” của sân khấu cải lương, chỉ xuất hiện trong vai trò phụ diễn không hề có lời thoại với xuyên suốt chiếc mặt nạ trên sân khấu, không hề lộ mặt, đã để lại ấn tượng đẹp về lao động nghệ thuật của người nghệ sĩ như thông điệp vở diễn mang lại.

Đạo diễn Nguyên Đạt cho biết, anh làm Nhật thực không chỉ để đi thi mà hướng đến tiếp cận công chúng trẻ vốn cởi mở và dễ tiếp nhận những yếu tố thể nghiệm mới lạ mà thông qua đó khám phá sức hấp dẫn của nghệ thuật cải lương. Trước khi ra Hà Nội tham gia Liên hoan Sân khấu Thể nghiệm quốc tế lần III, Nhật thực sẽ lưu diễn một số tỉnh miền Tây, miền Trung và đến với sinh viên các trường đại học trên địa bàn TPHCM.

Ngọc Tuyết

Ý kiến bạn đọc

refresh
 

Tổng lượt bình luận

Thông báo