Thứ Tư, ngày 17 tháng 7 năm 2019

Đề xuất 2 phương án đổi mới thi tốt nghiệp trung học phổ thông

Hội thảo kinh nghiệm quốc tế và mô hình đánh giá để công nhận tốt nghiệp THPT cho Việt Nam

(Thanhuytphcm.vn) - Ngày 23/4 tại Hà Nội, Viện Đo lường đánh giá phát triển giáo dục (Liên Hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam) và Trường Đại học Hà Nội tổ chức hội thảo kinh nghiệm quốc tế và mô hình đánh giá để công nhận tốt nghiệp trung học phổ thông (THPT) cho Việt Nam.

Nhóm nghiên cứu do PGS. TS Nguyễn Phương Nga, Viện trưởng Viện Đo lường đánh giá phát triển giáo dục – làm chủ nhiệm đề tài “Nghiên cứu đề xuất phương án đánh giá xét công nhận tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học đáp ứng yêu cầu chương trình GDPT mới” đã đưa ra 2 phương án đánh giá công nhận tốt nghiệp THPT cho Việt Nam.

Cụ thể, qua nghiên cứu, nhóm nghiên cứu chỉ rõ, trên thế giới hiện có 3 xu hướng chính để công nhận tốt nghiệp THPT cho các học sinh kết thúc chương trình lớp 12. Một là các kỳ thi do các tổ chức chuyên nghiệp có uy tín tổ chức. Với mô hình này, học sinh lớp 12 muốn được công nhận tốt nghiệp và lấy chứng chỉ tốt nghiệp THPT để có thể học lên cao sẽ phải đăng ký thi với các tổ chức khảo thí chuyên nghiệp. Đây là xu hướng phát triển mạnh tại các nước phát triển trên thế giới như Vương quốc Anh và các bang của Mỹ.

Xu hướng thứ hai là không tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT ở cấp quốc gia, tiêu biểu cho xu hướng không thi THPT ở cấp quốc gia có Hàn Quốc, Tây Ban Nha... Với mô hình này, cuối năm lớp 12, các trường THPT tự tổ chức thi hết các môn học cho học sinh lớp 12 và cấp chứng chỉ hoàn thành chương trình giáo dục phổ thông cho những học sinh đạt điểm yêu cầu của kỳ thi do trường tổ chức. Các nước không tổ chức thi THPT ở cấp quốc gia tiết kiệm được khoản kinh phí khá lớn. Sau khi được công nhận tốt nghiệp THPT, các học sinh ở mô hình này sẽ phải tham dự một kỳ thi tuyển sinh đại học nếu muốn tiếp tục học đại học.

Xu hướng thứ ba là thi tốt nghiệp THPT cấp quốc gia, tiêu biểu cho xu hướng này có Hà Lan, Phần Lan, Nga và Việt Nam. Trong đó, học sinh học xong chương trình lớp 12 muốn được đánh giá và công nghiệp tốt nghiệp phải tham dự kỳ thi THPT do cơ quan cấp Bộ điều hành việc thi cũng như thiết kế đề thi.

Tại Việt Nam, kể từ năm 1975 đến nay đã qua 7 lần cải tiến kỳ thi tốt nghiệp THPT. Nhưng các kỳ thi THPT vẫn chưa thay đổi được những căng thẳng và lo âu cho nhiều tầng lớp trong xã hội và các cơ quan liên quan, chi phí thi còn cao. Trên cơ sở đánh giá các ưu nhược điểm của 3 xu hướng trên thế giới và những thay đổi trong 7 lần cải cách thi cử của Việt Nam từ 1975 đến nay, nhóm đề xuất 2 phương án đánh giá để công nhận tốt nghiệp THPT cho Việt Nam. Phương án 1 gồm 2 thành tố: thành tố 1 là các trường THPT sẽ cấp giấy chứng nhận hoàn thành chương trình THPT cho những học sinh đã học xong chương trình THPT và đạt các điều kiện quy định Bộ GD-ĐT.

Thành tố 2 là thi tốt nghiệp THPT: học sinh đã có giấy chứng nhận hoàn thành chương trình học THPT sẽ đăng ký tham dự th quốc gia để được cấp bằng tốt nghiệp THPT của sở GD-ĐT; kỳ thi này được tổ chức 2 lần/năm và có thể 3 lần/năm do sở GD-ĐT chịu trách nhiệm tổ chức thi, thí sinh được lựa chọn thời điểm thi phù hợp với mình, kỳ thi được tổ chức tại các  trung tâm khảo thí đặt tại các tỉnh thành. Thí sinh chỉ phải thi 3 môn bắt buộc Toán, Văn và ngoại ngữ nằm trong chương trình lớp 12.

Phương án 2 cũng gồm 2 thành tố. Thành tố 1, các trường THPT tổ chức thi tại trường cho những học sinh đã học xong chương trình THPT theo các đề thi do trung tâm khảo thí chuyên nghiệp của Bộ GD-ĐT thiết kế. Các đề thi này là đề thi thử nghiệm để đánh giá năng lực của học sinh, đồng thời cũng là điều kiện để các trung tâm khảo thí chuyên nghiệp lập ngân hàng câu hỏi đề thi chuẩn hóa. Thời điểm thi do  trường bố trí phù hợp với khung thời gian của nhà trường. Học sinh đạt điểm theo quy định sẽ được cấp giấy chứng nhận hoàn thành chương trình THPT.  Thành tố 2 thì tương tự như phương án 1, tức thí sinh cũng sẽ tham dự thi tốt nghiệp THPT quốc gia để được cấp bằng tốt nghiệp THPT của Sở GD-ĐT.

Để thực hiện phương án đổi mới thi, theo nhóm nghiên cứu, phải xây dựng trung tâm khảo thí (Test site) quốc gia và mạng lưới các Test site. Trung tâm khảo thí quốc gia xây dựng 1 ngân hàng câu hỏi thi đã được chuẩn hóa theo ma trận dựa trên các năng lực học sinh cần đạt được của các mon học; thiết lập mạng lưới các Test site trên toàn quốc.

Mô hình đề xuất này được áp dụng từ năm 2024-là năm mà lứa học sinh chương trinh giáo dục phổ thông mới sẽ bắt đầu tốt nghiệp THPT. Giai đoạn 2024-2025, thi trên giấy tại các trung tâm khảo thí chuyên nghiệp đặt tại các tỉnh thành. Thí điểm thi trên máy tính theo mô hình trên đối với những địa phương/khu vực có điều kiện/tự nguyện thí điểm. Đánh giá và công bố công khai các kết quả phân tích việc thi mô hình này cho xã hội. Đề thi trên giấy và trên máy có độ khó tương đương, tuy nhiên sẽ có những khác biệt về cấu trúc bề mặt. Tất cả các thí sinh đạt điểm theo quy định của 2 loại thi này đều được xét và công nhận tốt nghiệp THPT như nhau. Giai đoạn 2026 trở đi, thi đại trà trên phạm vi cả nước theo mô hình mới trên máy tính. Với những trường hợp đặc thù như học sinh khuyết tật... vẫn tổ chức kỳ thi trên giấy riêng cho những đối  tượng này.

Nhóm nghiên cứu cho rằng, thi tốt nghiệp THPT phải thi trên máy tính, vì thi trên giấy dù quy trình có hoàn thiện đến mấy cũng không loại trừ được yếu tố con người. Còn quyền tự chủ tuyển sinh là của các trường đại học-cao đẳng (ĐH-CĐ), kết quả thi tốt nghiệp chỉ là một trong căn cứ để tuyển sinh. Nhưng để xét tuyển ĐH-CĐ thì bắt buộc phải có bằng tốt nghiệp.

Với đề xuất này của nhóm nghiên cứu, nhiều chuyên gia giáo dục bày tỏ sự đồng rằng trong điều kiện của Việt Nam thì vẫn phải duy trì kỳ thi tốt nghiệp THPT chứ không thể bỏ, nhằm đánh giá được chất lượng giáo dục của các địa phương cũng như có dữ liệu chung cho toàn quốc. Tuy nhiên, tổ chức kỳ thi như thế nào phải tính; đặc biệt, nếu đề xuất nhà trường cấp giấy chứng nhận hoàn thành chương trình THPT thì có cần thiết không, người học có cần không thì cần khảo sát làm rõ…

Trung Kiên

Ý kiến bạn đọc

refresh
 

Tổng lượt bình luận

Tin khác

Thông báo