Thứ Tư, ngày 13 tháng 11 năm 2019

Băn khoăn về việc mở rộng khung thỏa thuận thời giờ làm thêm tối đa

Đại biểu Nguyễn Thị Quyết Tâm phát biểu tranh luận tại hội trường

(Thanhuytphcm.vn) - Theo chương trình làm việc, ngày 23/10, Quốc hội dành cả ngày thảo luận ở hội trường về một số nội dung còn ý kiến khác nhau của dự án Bộ luật Lao động (sửa đổi).

Trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự án Bộ luật Lao động (sửa đổi, Chủ nhiệm Ủy ban về các vấn đề xã hội của Quốc hội Nguyễn Thúy Anh cho biết, về mở rộng khung thỏa thuận thời giờ làm thêm tối đa (Điều 107), nhiều ý kiến đại biểu Quốc hội và Đoàn đại biểu Quốc hội đề nghị giữ khung thỏa thuận thời giờ làm thêm tối đa như hiện hành; có ý kiến tán thành việc mở rộng lên 400 giờ/năm nhưng chỉ áp dụng đối với một số ngành, nghề nhất định, trả tiền lương lũy tiến cho thời gian làm thêm giờ và khống chế số giờ làm thêm tối đa theo tháng.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội thấy rằng, giảm giờ làm là xu hướng tiến bộ, đặc biệt trong bối cảnh công nghệ ngày càng phát triển, tay nghề người lao động ngày càng cao, cần giảm thời giờ làm việc để bảo đảm sức khỏe và an toàn cho người lao động. Việc tăng thời giờ làm thêm trong điều kiện công tác thanh tra, kiểm tra, chế tài xử lý vi phạm còn hạn chế sẽ có thể dẫn đến tình trạng doanh nghiệp lợi dụng thời giờ làm thêm, khai thác tối đa sức lao động, hậu quả là người lao động sẽ cạn kiệt sức lao động sớm hơn so với tuổi lao động.

Kế thừa quan điểm của Quốc hội và Ủy ban Thường vụ Quốc hội các khóa trước, Ủy ban Thường vụ Quốc hội không tán thành việc đề xuất mở rộng khung thỏa thuận giờ làm thêm tối đa dù thực tế người sử dụng lao động và người lao động có nhu cầu. Dù vậy, Chính phủ vẫn mong muốn tiếp tục trình Quốc hội phương án tăng thời giờ làm thêm như đã trình tại kỳ họp thứ 7 để Quốc hội tiếp tục thảo luận. Do đó, Ủy ban Thường vụ Quốc hội báo cáo đề xuất 2 phương án trình Quốc hội xem xét, cho ý kiến.

Theo đó, phương án 1 là quy định theo hướng giữ khung thỏa thuận giờ làm thêm tối đa như Bộ luật hiện hành, nhưng cần ghi rõ nâng thời giờ làm thêm theo tháng là 40 giờ/tháng thay vì 30 giờ/tháng và bổ sung quy định cụ thể về các trường hợp được tổ chức làm thêm giờ từ trên 200 giờ đến 300 giờ/năm để người lao động biết, làm cơ sở cho việc giám sát tuân thủ, bảo vệ được quyền lợi, sức khỏe của người lao động.

Phương án 2 là nâng khung thỏa thuận giờ làm thêm tối đa từ 300 giờ theo quy định hiện hành lên 400 giờ/năm theo đề xuất của Chính phủ. Quy định theo phương án này không khống chế thời gian làm thêm giờ theo tháng, nhưng Chính phủ phải tiếp tục nghiên cứu các kiến nghị của đại biểu Quốc hội, chuẩn bị danh mục cụ thể các ngành, nghề được mở rộng khung làm thêm từ trên 300 giờ đến 400 giờ, đánh giá tác động và bổ sung quy định trả lương lũy tiến làm thêm giờ kể từ giờ thứ 201 hoặc từ giờ thứ 301 trở đi và trình Quốc hội dự thảo Nghị định chi tiết.

Đại biểu Vũ Tiến Lộc đề nghị nới rộng có chừng mực khung thỏa thuận thời giờ làm thêm Đại biểu Vũ Tiến Lộc đề nghị nới rộng có chừng mực khung thỏa thuận thời giờ làm thêm

Thảo luận về vấn đề này, đại biểu Vũ Tiến Lộc (Thái Bình), Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam - VCCI cho biết, ủng hộ phương án 2, nới rộng có chừng mực khung thỏa thuận thời giờ làm thêm. Theo đó, đối với một số ngành nghề đặc biệt thì thời gian làm thêm sẽ không quá 400 giờ một năm. Đây là khung giờ để người sử dụng lao động và người lao động tự thỏa thuận với nhau. Người lao động có quyền lựa chọn làm thêm hoặc từ chối làm thêm và cũng chỉ giới hạn với rất ít ngành nghề đặc thù và ở lúc mùa vụ cao điểm.

Về tiền lương làm thêm ở Việt Nam, theo đại biểu Vũ Tiến Lộc, quy định hiện hành là 150%, 200% và 300%, đang cao hơn so với mặt bằng chung của các nền kinh tế khác trong khu vực. Đại biểu đề nghị giữ nguyên tiền lương làm thêm như quy định hiện hành, không bổ sung thêm các hạn chế theo tuần và tháng. Nếu hạn chế như vậy, thì chúng ta lại vô hiệu hóa khung thời gian làm thêm trên thực tế, gây khó khăn cho cả người lao động và doanh nghiệp và chỉ trao cơ hội cho các đối thủ cạnh tranh trực tiếp với chúng ta.

Tranh luận với ý kiến của đại biểu Vũ Tiến Lộc về “tăng giờ làm thêm lên 400 giờ/năm là hợp lý, nhân văn và tự nguyện”, đại biểu Nguyễn Thị Quyết Tâm (TPHCM) cho rằng đây là vấn đề Quốc hội cần thảo luận để làm sáng rõ. Đặt ra hàng loạt câu hỏi: đại biểu dựa vào đâu để nói rằng chính sách này trong Bộ luật Lao động sẽ hợp lý nhân văn, nhân văn và tự nguyện trên cơ sở nào, nếu nói tự nguyện thì chúng ta nghe từ đâu? Đại biểu Nguyễn Thị Quyết Tâm bày tỏ: “Nếu nói nghe từ người lao động mà nói rằng tự nguyện tôi lấy làm lạ, bất ngờ với nhận định này, bởi vì khá nhiều công nhân và những người làm công tác công đoàn nói rằng người lao động không muốn làm thêm giờ mặc dù trên thực tế họ cần làm thêm giờ. Vậy chúng ta phải trả lời câu hỏi vì sao người công nhân cần làm thêm giờ? Câu hỏi đó quá dễ trả lời, trong thực tiễn đó là vì tiền lương hiện nay, thu nhập hiện nay của người công nhân thật sự không đủ trang trải cuộc sống”.

Quốc hội thảo luận về dự án Bộ luật Lao động sửa đổi Quốc hội thảo luận về dự án Bộ luật Lao động sửa đổi

Đại biểu Nguyễn Thị Quyết Tâm cũng xúc động nói: “Nhìn vào dáng vẻ của người công nhân, tâm thế của người công nhân khi đến làm việc, hãy nhìn những đứa trẻ mà cha mẹ của họ phải gửi về quê, có người mẹ người cha nào muốn xa con mình hay không, thậm chí 1, 2 năm chưa được về thăm con. Có phải những người cha, người mẹ là ông bà rất già rồi vẫn phải giữ cháu để con đi làm việc. Những người lao động như thế, họ không cam chịu, không muốn làm gánh nặng của xã hội, phải đi tìm việc làm mà nói rằng họ tự nguyện để làm thêm quần quật suốt ngày, tôi cho rằng phát biểu này cần phải tranh luận để làm sáng tỏ. Họ không tự nguyện mà cần làm thêm để có thu nhập”.

Nêu rõ vai trò của Quốc hội là làm chính sách để người công nhân có thu nhập đủ trang trải cuộc sống, để họ vẫn có thời giờ để học tập, nâng cao tay nghề, giải trí, chăm sóc bản thân, chăm sóc gia đình và thực hiện các quan hệ xã hội - quyền con người được Hiến pháp quy định, đại biểu Nguyễn Thị Quyết Tâm đề nghị “hãy nghĩ đến trách nhiệm và nghĩa vụ của giới chủ, người sử dụng lao động, và tình người đối với người lao động. Nhân văn là bảo vệ quyền con người đã được Hiến định, là tình người trong sử dụng lao động”.

Cũng theo đại biểu Nguyễn Thị Quyết Tâm, sức cạnh tranh của nền kinh tế không nên chủ yếu dựa vào sức lao động mà còn là năng lực quản trị, đổi mới công nghệ, điều kiện làm việc… Đây là sự tiến bộ của xã hội. “Sự tiến bộ của xã hội ở đâu khi chúng ta tăng giờ làm và giảm tiền lương của người lao động. Chúng ta giảm còn 44 giờ có nghĩa là 4 giờ còn lại người lao động có thể làm thêm và sẽ tăng thu nhập. Đó là tiến bộ, nhân văn cũng là ở đó”, đại biểu Nguyễn Thị Quyết Tâm nêu.

Vân Thanh


Ý kiến bạn đọc

refresh
 

Tổng lượt bình luận

Tin khác

Thông báo